การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบอนุกรมเวลา มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบฟื้นสภาพหลังผ่าตัดของผู้ป่วยวัยรุ่น ระหว่างกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมการให้ความรู้ก่อนผ่าตัดและการบริหารหลังผ่าตัดกับกลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติ กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยวัยรุ่นอายุ 12-15 ปี ที่เข้ารับการรักษาด้วยการผ่าตัดหรือเพื่อการตรวจรักษาโรคบริเวณอวัยวะภายในช่องท้องส่วนบน โรงพยาบาลลพบุรี จำนวน 40 คน ทำการสุ่มโดยการจับฉลากเพื่อแบ่งเป็นกลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมการให้ความรู้ก่อนผ่าตัดและการบริหารหลังผ่าตัด จำนวน 20 คน และกลุ่มควบคุมที่ได้รับการพยาบาลตามปกติ 20 คนเครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง คือ โปรแกรมการให้ความรู้ก่อนผ่าตัดและการบริหารหลังผ่าตัดและคู่มือการบริหารหลังผ่าตัด ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือ แบบประเมินการฟื้นสภาพหลังผ่าตัด ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา และมีค่าความเที่ยงเท่ากับ .98 วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบที ผลการวิจัยที่สำคัญสรุปได้ดังนี้ 1. คะแนนเฉลี่ยของการฟื้นสภาพหลังผ่าตัดของผู้ป่วยวัยรุ่นในด้านอาการปวดหลังผ่าตัด ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมในวันที่ 1 ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 แต่ในวันที่ 2 และ วันที่ 3 มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. คะแนนเฉลี่ยของการฟื้นสภาพหลังผ่าตัดของผู้ป่วยวัยรุ่นในด้านจำนวนครั้งของการเคลื่อนไหวร่างกาย ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมจำแนกตามจำนวนวันหลังผ่าตัดมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. คะแนนเฉลี่ยของการฟื้นสภาพหลังผ่าตัดของผู้ป่วยวันรุ่นในด้านจำนวนครั้งของการใช้ยาแก้ปวดหลังผ่าตัด ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมจำแนกตามจำนวนวันหลังผ่าตัดมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4. คะแนนเฉลี่ยของการฟื้นสภาพหลังผ่าตัดของผู้ป่วยวัยรุ่นในด้านภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 จากผลการวิจัยครั้งนี้พบว่าโปรแกรมการให้ความรู้ก่อนผ่าตัดและการบริหารหลังผ่าตัดสามารถเพิ่มการฟื้นสภาพของผู้ป่วยวันรุ่นได้ จึงควรนำโปรแกรมการให้ความรู้ก่อนผ่าตัดและการบริหารหลังผ่าตัดมาไว้เป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัด