การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลลัพธ์ของการบริบาลทางเภสัชกรรมแก่ผู้ป่วยนอกโรคหืดที่โรงพยาบาลศรีนครินทร์ด้วยการเปรียบเทียบผลลัพธ์ระหว่างกลุ่มศึกษาคือผู้ป่วยที่ได้รับการบริบาลทางเภสัชกรรมและกลุ่มควบคุมคือผู้ป่วยที่ได้รับการบริการทางเภสัชกรรมตามปกติ ในด้าน 1) ปัญหาความไม่ร่วมมือในการใช้ยา 2) ความรู้เกี่ยวกับโรคหืดและยาที่ใช้รักษา 3) ผลลัพธ์ทางคลินิก 4) ความพึงพอใจของผู้ป่วยต่อการให้บริการของเภสัชกร โดยการติดตามผลการรักษาอย่างต่อเนื่อง 3 ครั้ง ทุก 2 เดือน ดำเนินการศึกษาระหว่างตุลาคม 2546 ถึงมีนาคม 2547 มีผู้ป่วยเข้าร่วมการศึกษาจำนวน 108 ราย สามารถติดตามประเมินผลได้ทั้งหมด98 ราย ผู้ป่วยได้รับการสุ่มเข้ากลุ่มศึกษา 48 ราย กลุ่มควบคุม 50 ราย ลักษณะทั่วไปของผู้ป่วย เช่น เพศ อายุ ระยะเวลาการเป็นโรคหืด ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) ในการติดตามประเมินผลครั้งที่ 1 พบว่า ตัวแปรต่างๆ ในทั้ง 2 กลุ่มไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) ยกเว้น ค่า PEFR, Pd20 และระดับความรุนแรงของโรคหืดที่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) เมื่อติดตามประเมินผลในครั้งที่ 3 พบว่า กลุ่มศึกษามีจำนวนปัญหาความไม่ร่วมมือในการใช้ยาต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ปัญหาความไม่ร่วมมือในการใช้ยาที่พบมากที่สุดคือ วิธีการใช้ยาสูดพุ่นไม่ถูกต้องโดยเฉพาะในรูปแบบยาสูดวัดขนาด (metered dose inhaler) คะแนนความรู้เกี่ยวกับโรคหืดและยาที่ใช้รักษาทั้งในหมวดความรู้เกี่ยวกับโรคหืดและหมวดความรู้เกี่ยวกับยาที่ใช้รักษาในกลุ่มศึกษาสูงกว่าในกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ค่า FEV1 และ PEFRในกลุ่มศึกษามีการเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้นมากกว่าในกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) แต่การเปลี่ยนแปลงของค่า Pd20 ของทั้ง 2 กลุ่ม ไม่แตกต่างกันกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) ในกลุ่มศึกษามีจำนวนผู้ป่วยที่มีระดับความรุนแรงของโรคหืดลดลงมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) เมื่อประเมินความพึงพอใจของผู้ป่วยต่อการให้บริการของเภสัชกรพบว่ากลุ่มศึกษามีความพึงพอใจในระดับดีมากและพบว่ามีคะแนนความพึงพอใจสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(p<0.001) ผลการศึกษาที่ได้พบว่าบทบาทของเภสัชกรในการบริบาลทางเภสัชกรรมผู้ป่วยนอกโรคหืดโรงพยาบาลศรีนครินทร์ส่งผลให้ผู้ป่วยมีปัญหาความไม่ร่วมมือในการใช้ยาลดลงมีความรู้เกี่ยวกับโรคและยาที่ใช้ในการรักษาโรคหืดเพิ่มขึ้น มีผลลัพธ์ทางคลินิกดีขึ้น และผู้ป่วยพึงพอใจมากต่อการได้รับการบริบาลทางเภสัชกรรม จึงควรดำเนินการให้การบริบาลทางเภสัชกรรมแก่ผู้ป่วยนอกโรคหืดต่อไปและขยายกิจกรรมนี้ให้ครอบคลุมผู้ป่วยนอกโรคหืดทุกราย ตลอดจนให้การบริบาลทางเภสัชกรรมแก่ผู้ป่วยโรคอื่นๆ ต่อไป