ด้วยเหตุที่มาตรา 295 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบับปัจจุบัน (พ.ศ.2540)ได้กำหนดให้คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติมีหน้าที่ในการตรวจสอบบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง หากพบว่าผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองผู้ใดจงใจไม่ยื่นบัญชีฯ และเอกสารประกอบตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญหรือจงใจยื่นบัญชีฯ และเอกสารประกอบด้วยข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ ให้เสนอเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยชี้ขาดโดยคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญในคดีดังกล่าวนี้มีความสำคัญต่อระบบการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐเกี่ยวกับการตรวจสอบบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง เพื่อป้องกันการทุจริต หรือการแสวงหาผลประโยชน์จากการใช้อำนาจรัฐ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญตามมาตรา 295โดยเฉพาะคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ 20/2544 กรณีพันตำรวจโททักษิณ ชินวัตรปกปิดการแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินว่ามีกระบวนพิจารณาคดี การให้เหตุผลในคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญมีความสอดคล้องตามหลักรัฐธรรมนูญและกระบวนพิจารณาคดีของศาลรัฐธรรมนูญหรือไม่ และศึกษาถึงผลสืบเนื่องจากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญฉบับนี้ว่าจะก่อให้เกิดผลกระทบต่อระบบการตรวจสอบการยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองอย่างไร เพื่อศึกษาหาแนวทางแก้ไขปัญหาและข้อบกพร่องที่เกิดขึ้น จากการศึกษาพบว่า กระบวนพิจารณาคดีของศาลรัฐธรรมนูญในคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ 20/2544 ยังขาดหลักเกณฑ์ที่ชัดเจนและเป็นระบบ กระบวนพิจารณาคดีบางเรื่องไม่ถูกต้องสอดคล้องตามหลักรัฐธรรมนูญและกระบวนพิจารณาคดีของศาลรัฐธรรมนูญการให้เหตุผลในคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญมีความไม่ชัดเจนและไม่เหมาะสมตามหลักรัฐธรรมนูญ ส่งผลกระทบต่อองค์กรตรวจสอบและระบบการตรวจสอบบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ฉะนั้นศาลรัฐธรรมนูญควรปรับปรุงกระบวนพิจารณาคดีและการให้เหตุผลตามคดีรัฐธรรมนูญมาตรา 295 ให้มีความถูกต้องและสอดคล้องตามหลักรัฐธรรมนูญต่อไป ผู้เขียนจึงเสนอให้มีการปรับปรุงกระบวนพิจารณาคดีตามรัฐธรรมนูญมาตรา 295ให้มีรายละเอียดให้ถูกต้องเหมาะสมและสอดคล้องตามหลักรัฐธรรมนูญและกระบวนพิจารณาคดีของศาลรัฐธรรมนูญ การให้เหตุผลในคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญควรมีความสมเหตุสมผลสอดคล้องกับระบบการตรวจสอบการยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง โดยให้มีการนำแนวคิดและนิติวิธีตามกฎหมายมหาชนมาปรับใช้แก่คดีและควรส่งเสริมงานเขียนคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญให้มีคุณภาพและคุณค่าตามหลักวิชาการที่ถูกต้องยิ่งขึ้น