วิทยานิพนธ์นี้มุ่งศึกษาถึงปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดการเรียกร้องดินแดนคืนจากฝรั่งเศส การดำเนินการเรียกร้องดินแดนคืน และนโยบายสำคัญของรัฐบาลในการปกครองดินแดนที่ได้คืน รวมทั้งความสำคัญของดินแดนนี้ที่มีต่อการเมืองและเศรษฐกิจของประเทศไทยในระหว่าง พ.ศ. 2483 - 2491 ผลการศึกษาพบว่า การเรียกร้องดินแดนคืนจากฝรั่งเศสของไทย ในปี พ.ศ. 2483นั้นมีปัจจัยสำคัญคือ การอ่อนกำลังลงของฝรั่งเศสในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 การเกิดความคิดที่ต้องการรวมเผ่าไทยผนวกกับความรู้สึกเรื่องการเสียดินแดน รวมทั้งการมีเสถียรภาพทางการเมืองและมีกำลังทหารที่เข้มแข็ง ในการเรียกร้องดินแดนคืนรัฐบาลได้ใช้ทั้งวิธีการทางการทูตและการทหาร จนเกิดเป็นกรณีพิพาทระหว่างไทยและอินโดจีนของฝรั่งเศส ผลจาการไกล่เกลี่ยของญี่ปุ่นทำให้ประเทศไทยได้ดินแดนบางส่วนคืนมาและตั้งเป็น 4 จังหวัดซึ่งรัฐบาลมีนโยบายที่จะทำให้พลเมืองใน 4 จังหวัดนี้มีความเป็นไทย โดยการเร่งให้การศึกษาภาษาไทยแก่พลเมือง แต่การพัฒนาไม่สามารถกระทำได้อย่างเต็มที่เนื่องจากอยู่ในภาวะสงคราม การได้ดินแดนคืนทำให้หลวงพิบูลสงครามได้รับการสถาปนายศ จอมพล และเริ่มปกครองประเทศตามนโยบายเชื่อผู้นำอย่างเต็มที่ ในด้านเศรษฐกิจ จังหวัดพระตะบองถือเป็นแหล่งปลูกข้าวที่สำคัญ ในระหว่างสงครามมหาเอเชียบูรพา ดินแดนนี้ยังถูกใช้เป็นเส้นทางลำเลียงอาวุธยุทธภัณฑ์และอาหารของกองทัพญี่ปุ่นภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลงเพื่อให้ฝรั่งเศสยอมรับการเข้าเป็นสมาชิกสหประชาชาติ ประเทศไทยจำต้องคืนดินแดนนี้ให้แก่ฝรั่งเศส ซึ่งปัญหาเรื่องข้อตกลงต่าง ๆ ก็ได้มาสิ้นสุดลงในปี พ.ศ. 2491