การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์ค่านิยมนิสิตนักศึกษาไทยมุสลิมโดยทั่วไป กระบวนการสังคมประกิตของค่านิยมนิสิตนักศึกษาไทยมุสลิมในสถาบันอุดมศึกษา พร้อมด้วยนำเสนอแผนกลยุทธ์เพื่อการพัฒนาค่านิยมสำหรับนิสิตนักศึกษาไทยมุสลิมตามกระบวนการสังคมประกิตในสถาบันอุดมศึกษา โดยการวิจัยเชิงธรรมชาติ(Naturalistic inquiry) ข้อมูลในการวิจัยได้จากการวิเคราะห์สาระและการสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้างในทางลึก จากเอกสารอ้างอิงถึงค่านิยมไทยและมุสลิม จำนวน 83 รายการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒินิสิตนักศึกษาจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์จำนวน 72 คน ศึกษาและจัดทำแผนกลยุทธ์โดยผู้บริหารฝ่ายกิจการศึกษา บุคลากรนิสิตนักศึกษาและนิสิตนักศึกษา และตรวจสอบแผนกลยุทธ์โดยการประเมินอิงผู้ทรงคุณวุฒิ ผลการวิจัย ผลการวิเคราะห์เอกสาร พบว่า ค่านิยมไทยมุสลิมโดยทั่วไป ประกอบด้วย 6 ประเภทคือ งานอาชีพ การเงิน ร่างกาย ครอบครัว อารมณ์ และจิตวิญญาณ การเปลี่ยนแปลงระดับค่านิยมของนิสิตนักศึกษาไทยมุสลิมในสถาบันอุดมศึกษา เป็น5 ประเด็น คือ (1) การเปลี่ยนแปลงของระดับค่านิยมในแต่ละด้าน (2) สถานที่ตั้งของสถาบัน (3) เพศ (4) ชั้นปี และ (5) กลุ่มสาขาวิชา กระบวนการวิเคราะห์สังคมประกิตของค่านิยมนิสิตนักศึกษาไทยมุสลิมในสถาบันอุดมศึกษาเป็น 3 ประเด็น คือ กระบวนการสังเกต การสังคมประกิตและตัวแบบนามธรรม นอกจากนั้นพบว่า กระบวนการที่ก่อให้เกิดสังคมประกิต ได้แก่ การปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคล กระบวนการวิเคราะห์ภายในตนเอง และการบูรณาการวิชาการและสังคม ผลการวิจัยขั้นสุดท้ายได้แผนกลยุทธ์เพื่อการพัมนาค่านิยมสำหรับนิสิตนักศึกษาไทยมุสลิมตามกระบวนการสังคมประกิต ประกอบด้วย (1) การบริการ (2) โปรแกรม (3) การกระตุ้นและ (4) การวิจัยโดยมี Balanced Scorecard 4 ด้าน คือ การเงิน นิสิตนักศึกษากระบวนการภายใน และการเรียนรู้และความงอกงาม ข้อเสนอแนะจากงานวิจัยคือ นำผลการวิจัยเป็นหลักในการจดัการแผนกลยุทธ์โดยคำนึงวิสัยทัศน์ ภารกิจ นโยบายและวัฒนธรรมของแต่ละสถาบัน ควรจัดตั้งคณะกรรมการดำเนินการตามแผนกลยุทธ์ในการพัฒนาค่านิยมนิสิตนักศึกษาไทยมุสลิมในสถาบัน และจัดตั้งหน่วยยุทธศาสตร์ กำหนดปัจจัยแวดล้อมที่เกี่ยวข้อง วางแผนสร้างความเข้าใจตรงกันของบุคลากรในสถาบัน กำหนดแนวทางในการดำเนินงานผ่านกลไกต่าง ๆ 4 วิธี คือ การปฐมนิเทศการป้องปราม การแก้ไข และการพัฒนา