การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการจัดการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาทางพุทธศาสนาของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาในช่วงชั้นที่ 3 ในด้านเนื้อหาและวิธีการจัดการเรียนการสอน ตัวอย่างประชากรมี 3 กลุ่ม คือ ผู้เชี่ยวชาญด้านพระพุทธศาสนา13 คน ครูผู้สอนวิชาพระพุทธศาสนา 117 คน และผู้เชี่ยวชาญด้านหลักสูตรและการเรียนการสอนพระพุทธศาสนา 10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามจำนวน 3 ชุดวิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิต และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานผลการวิจัยพบว่า 1. เนื้อหาในสาระการเรียนรู้พระพุทธศาสนาหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศัาราช 2544 ที่เหมาะสมสำหรับนำมาใช้ในการพัฒนาค่านิยมทางพุทธศาสนา 9 ประการตามแนวคิดของพระธรรมปิฎก [ป.อ. ปยุตฺโต] 1.1 ด้านการให้ทาน : อนาถบิณฑิกะ นางวิสาขา ศาสนพิธีประเภททานพิธีและบุญพิธีบุญกิริยาวัตถุ 10 และพุทธศาสนสุภาษิต สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย - การสั่งสมบุญย่อมนำสุขมาให้ 1.2 ด้านความเมตตากรุณา : สวดมนต์แปลและแผ่เมตตา 1.3 ด้านความสันโดษ : พระมหากัสสปะ มิตตวินทุกชาดก และสุวัณณหังสชาดก 1.4 ด้านความไม่ประมาท : พุทธประวัติตอนเทวทูต 4 อภิณหปัจจเวกขณ์ 5 ไตรลักษณ์พุทธศาสนสุภาษิต อตฺตนา โจทยตฺตานํ - จงเตือนตนด้วยตน และปมาโท มจฺจุโน ปทํ -ความประมาทเป็นทางแห่งความตาย 1.5 ด้านการพึ่งตน : พุทธศาสนสุภาษิต อตฺตนา โจทยตฺตานํ - จงเตือนตนด้วยตนและมงคล 38 เรื่องมีศิลปวิทยา 1.6 ด้านการใช้ปัญญา : โกศล 3 ปัญญญา 3 พุทธศาสนสุภาษิต นิสมฺม กรณํเสยฺโย - ใคร่ครวญก่อนแล้วจึงทำ พระสารีบุตร พระเขมาเถรี พัฒนาการเรียนรู้ด้วยวิธีคิดแบบโยนิโนมนสิการ แลพุทธศาสนสุภาณิต สุสฺสูสํ ลภเต ปญญํ - ผู้ฟังด้วยดีย่อมได้ปัญญา 1.7 ด้านการฝึกตน : ไตรสิกขา บุพนิมิตของมัชฌิมปฏิปทา มรรคมีองค์ 8บุญกิริยาวัตถุ 10 พุทธศาสนสุภาณิต อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย - ชนะตนนั่นแลดีกว่ากรรมฐาน 2 และราโชวาทชาดก 1.8 ด้านการเห็นคุณค่าชีวิต : สุข 2 (กายิก, เจตสิก) สุข 2 (สามิส, นิรามิส)อัตถะ 3 และคิหิสุข (กามโภคีสุข 4) 1.9 ด้านความเป็นอิสระไม่ยึดติด : ไตรสิกขา ไตรลักษณ์ และมรรคมีองค์ 8 2. วิธีการจัดการเรียนการสอนที่เหมาะสมสำหรับนำมาใช้ในการพัฒนาค่านิยมทางพุทธศาสนา 2.1 การกำหนดวัตถุประสงค์ : ควรเน้นทั้งด้านพุทธิพิสัย จิตพิสัย และทักษะพิสัย 2.2 การสร้างบรรยากาศในการเรียนการสอน : สถานที่สอนมีความสะอาดและสงบมีสิ่งโน้มน้าวจิตใจให้เกิดค่านิยมทางพุทธศาสนา มีพื้นที่เอื้อต่อการฝึกปฏิบัติ และปฏิสัมพันธ์อันดีระหว่างครูกับศิษย์ 2.3 การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน : จัดกิจกรรมที่หลากหลาย เน้นนักเรียนเป็นศูนย์กลาง และเน้นการนำมาใช้ในชีวิตจริง กิจกรรมการเรรียนการสอนในห้องเรียนได้แก่ การสาธิตและฝึกปฏิบัติ การแสดงละคร การแสดงบทบาทสมมติ การอภิปราย การสร้างสถานการณ์จำลอง การใช้กรณีตัวอย่าง การศึกษาค้นคว้า กิจกรรมเสริมหลักสูตรที่เหมาะสมมากที่สุด ได้แก่ โครงการกิจกรรมทางศาสนาร่วมกันระหว่างวัด โรงเรียน และชุมชนการสัมภาษณ์พระสงฆ์หรือบุคคลตัวอย่าง และการจัดค่ายคุณธรรม 2.4 สื่อการเรียนการสอน : เน้นสื่อที่สร้างความเข้าใจในสิ่งที่เป็นนามธรรมได้แก่ นิทานชาดก ข่าว แหล่งการเรียนรู้ในชุมชน และวิทยากรที่เป็นพระสงฆ์ 2.5 การวัดและประเมินผล : เน้นการนำมาใช้ในชีวิตจริง โดยประเมินผลด้วยเครื่องมือที่หลากหลาย และเปิดโอกาสให้นักเรียน เพื่อนนักเรียน และผู้ปกครอง มีส่วนร่วมในการประเมินผล