การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) พัฒนาการของเด็กปัญญาเลิศที่เรียนข้ามชั้น สองระดับชั้นเรียน 2) บทบาทของบิดามารดาในการอบรมเลี้ยงดูและส่งเสริมเด็กปัญญาเลิศ 3) บทบาทการจัดการศึกษาของครูผู้สอนเด็กปัญญาเลิศ 4) ปัญหาทางสังคมและการปรับตัวของเด็กปัญญาเลิศ กรณีศึกษาที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนชายระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายมัธยม ที่เป็นเด็กปัญญาเลิศที่เรียนข้ามชั้น สองระดับชั้นเรียน การเก็บรวบรวมข้อมูลในครั้งนี้ใช้วิธีการ การสังเกต การสัมภาษณ์ อัตชีวประวัติ สังคมมิติ ระเบียนสะสม และ แบบวัดทางจิตวิทยา ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1) พัฒนาการของเด็กปัญญาเลิศที่เรียนข้ามชั้นสองระดับชั้นเรียน คือ มีพัฒนาการของร่างกายที่เจริญเติบโตได้เร็ว และความสามารถทางเชาวน์ปัญญาสูงกว่าเกณฑ์ปกติของเด็กในวัยเดียวกันและวัยที่สูงกว่า พัฒนาการทางอารมณ์ไม่แตกต่างจากเด็กในวัยเดียวกัน โดยทั่วไป เขาได้รับการยอมรับจากเพื่อนร่วมชั้น แต่ไม่ได้รับการเลือกให้เข้าร่วมกิจกรรมสังคมที่เฉพาะเจาะจงยกเว้นกิจกรรมคอมพิวเตอร์ และชอบทำงานคนเดียวมากกว่าการทำงานร่วมกับผู้อื่น 2) บทบาทของผู้ปกครองในการอบรมเลี้ยงดูและส่งเสริมเด็กปัญญาเลิศ คือ ให้ความรักความอบอุ่น ให้กำลังใจเสมอ เปิดโอกาสให้แสดงความคิดเห็น และแก้ปัญหาด้วยตนเองคอยให้คำปรึกษาอยู่ใกล้ เป็นแบบอย่างที่ดีให้กับบุตรและคอยให้การส่งเสริมทางด้านวิชาการเสมอ เช่น หากิจกรรมให้เข้าร่วมแข่งขัน คอยจัดหาหนังสือและจัดสถานที่สำหรับการทำกิจกรรมต่างๆ จัดหาวัสดุอุปกรณ์ที่เด็กสนใจ เช่น คอมพิวเตอร์ เพื่อให้เด็กทดลองหาประสบการณ์ด้วยตนเอง สนับสนุนให้มีทักษะทางสังคมร่วมกับผู้อื่น เช่น การเข้าค่ายทำกิจกรรมปิดภาคเรียนของสถาบันต่าง ๆ ตามที่สนใจ 3) บทบาทของครูผู้สอนเด็กปัญญาเลิศ คือ มีการจัดเตรียมกิจกรรมเพิ่มเติมให้เด็กปัญญาเลิศทำในบางรายวิชาแต่ไม่ได้จัดการเรียนการสอนเป็นพิเศษนอกเหนือจากนักเรียนคนอื่น เปิดโอกาสให้แสดงความคิดเห็น ให้คำแนะนำและเข้าใจธรรมชาติทางพฤติกรรมและความต้องการของเด็กปัญญาเลิศ เตรียมการสอนที่สอดคล้องกับศักยภาพของเด็กมีเทคนิคการสอนที่ไม่น่าเบื่อ มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี ยอมรับความคิดเห็น จัดการเรียนรู้ให้เอื้ออำนวยต่อการเรียนรู้ 4) ปัญหาสังคมและการปรับตัวของเด็กปัญญาเลิศ คือ อารมณ์เปลี่ยนแปลงง่ายมีการแสดงอาการหงุดหงิด แสดงท่าทางไม่พอใจหรือการแสดงอารมณ์ไม่เหมาะสม จึงทำให้ถูกตำหนิ มีปัญหาในการปรับตัวและเข้ากับสังคมกับคนรอบข้าง ไม่ค่อยชอบการเข้ากลุ่มร่วมกิจกรรมทางสังคม เนื่องจากความแตกต่างระหว่างวัยและสิ่งที่สนใจไม่เหมือนกันมีความเครียดสูงเพราะมีความคาดหวังจากสังคมสูง กลัวความล้มเหลว