วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาประวัติศาสตร์ การแสดงละครเพลงของไทยตั้งแต่ พ.ศ. 2474-2532 เน้นความสำคัญของการศึกษาละครเพลงในปี พ.ศ.2490-2496 ซึ่งเป็นยุคทองของการแสดงละครเพลงของไทย และนำการแสดงละครเพลงเรื่อง ความพยาบาท ของคณะผกาวลีมาเป็นกรณีศึกษา วิธีดำเนินการวิจัยในวิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาจากเอกสารที่เกี่ยวข้องและสัมภาษณ์บุคคลที่มีประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการแสดงละครเพลงของไทยเช่น ผู้กำกับการแสดง นักดนตรี นักแสดง ผู้เขียนบท ผู้ชม และข้อมูลจากการฝึกภาคปฏิบัติการแสดงละครของผู้วิจัยกับครูลัดดา ศิลปบรรเลง อดีตผู้กำกับการแสดงเรื่อง ความพยาบาท ผลการวิจัยพบว่า ละครเพลงพัฒนามาจากการแสดงละครร้องตั้งแต่ปี พ.ศ.2474 และมีการพัฒนารูปแบบการแสดงจนสมบูรณ์ในปี พ.ศ. 2490 ซึ่งเป็นปีที่การแสดงละครเพลงของไทยเริ่มได้รับความนิยมสูงสุดเรื่อยมาตั้งแต่ พ.ศ. 2490-2496 ต่อมาการแสดงละครเพลงของไทยจึงค่อยๆ เริ่มเสื่อมความนิยมลงจากอิทธิพลของภาพยนตร์ การแสดงละครเพลงปรากฏขึ้นอีกครั้งทางสถานีโทรทัศน์ในปี พ.ศ.2499-2513 และ ปรากฎการแสดงละครเพลงครั้งสุดท้ายในปี 2532 การแสดงละครเพลงของไทยช่วงแรก ยังคงใช้นักแสดงหญิงล้วนในการแสดง ยกเว้นตัวตลกที่เป็นชาย แต่ในปี 2474 เป็นต้นมา การแสดงละครเพลงเริ่มมีการใช้นักแสดงชายจริงในการแสดงบทบาทตัวละครฝ่ายชาย ส่วนการขับร้องเพลงประกอบการแสดงละครเรื่องหนึ่ง ๆ ในยุคแรกมีเพลงขับร้องในการแสดงถึง 39 เพลง ต่อมาจึงลดลงเหลือเพียง 2-3 เพลง การแสดงละครเพลงใช้เวลาในการแสดงประมาณ 3 ชั่วโมง ส่วนมากมักมีการแสดง 3-5 ฉาก โดยมีการขับร้องเพลง การแสดงนาฏยศิลป์ไทยหรือสากล สลับในบางช่วงของการแสดงและมีการแสดงจำอวด รวมถึงการขับร้องเพลงสลับหน้าม่านทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนฉาก การแสดงละครเพลงมีลักษณะเป็นการแสดงสมจริงทั้งท่าทางการเคลื่อนไหวร่างกายประกอบการแสดง ฉาก และเครื่องแต่งกาย โดยใช้วงดนตรีสากลบรรเลงประกอบการขับร้องและประกอบอารมณ์ของการดำเนินเรื่องในแต่ละฉาก การแสดงละครเพลงเรื่องความพยาบาทมีลักษณะพิเศษแตกต่างจากการแสดงละครเพลงทั่วไป กล่าวคือ มีบทแสดงเดี่ยว(monologue) ยาวมากเป็นพิเศษ ไม่มีการแสดงนาฏยศิลป์และจำอวดสลับการแสดงละครและการแสดงละครเพลงเรื่องนี้มีความยาวถึง 7 ฉาก ในปัจจุบันไม่ปรากฏการแสดงละครเพลงของไทยบนเวทีอีก และยังมีประเด็นอื่น ๆอีกมายมายที่น่าสนใจในการศึกษาศิลปะการแสดงละครเพลงของไทย