การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบจำนวนปัญหาจากการรักษาด้วยยาในผู้ป่วยที่มีและไม่มีปัจจัยเสี่ยงที่กำหนดและแก้ไขปัญหาจากการรักษาด้วยยาที่เกิดขึ้น ผู้ป่วยนอกสูงอายุจำนวน 230 รายที่โรงพยาบาลอินทร์บุรีได้รับการสุ่มคัดเลือก ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2545 ถึง กุมภาพันธ์ 2546 รวบรวมข้อมูลโดยใช้วิธีการสัมภาษณ์ร่วมกับการศึกษาข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยเพื่อหาปัญหาจากการรักษาด้วยยา โดยศึกษาปัจจัยเสี่ยง3 ปัจจัยคือ การได้รับรายการยาตั้งแต่ 5 รายการขึ้นไป (ปัจจัยเสี่ยงที่ 1) การได้รับยาที่มีดัชนีชี้วัดการรักษาแคบ (ปัจจัยเสี่ยงที่ 2) และการได้รับการปรับเปลี่ยนแบบแผนการใช้ยาตั้งแต่ 4 ครั้งขึ้นไปในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา (ปัจจัยเสี่ยงที่ 3) หากพบผู้ป่วยสูงอายุเกิดปัญหาจากการรักษาด้วยยา เภสัชกรจะดำเนินการแก้ไขและติดตามผลในครั้งต่อไป ผลการศึกษาพบผู้ป่วยที่มีปัญหาจากการรักษาด้วยยาจำนวน 79 ราย พบปัญหารวม 81ปัญหา ปัญหาที่พบมากที่สุดคือ ปัญหาผู้ป่วยไม่สามารถใช้ยาตามสั่ง จำนวน 69 รายจากจำนวนผู้ป่วยทั้งหมดที่พบปัญหาจากการรักษาด้วยยา เป็นผู้ป่วยในกลุ่มที่มีปัจจัยเสี่ยงอย่างน้อย 1 ชนิด จำนวน 57 ราย พบ 58 ปัญหา เภสัชกรสามารถแก้ปัญหาได้ 47 ราย47 ปัญหา ผู้ป่วยในกลุ่มที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยงชนิดใดเลยพบปัญหาจำนวน 23 ปัญหาใน 22 รายเภสัชกรสามารถแก้ปัญหาได้ 16 ปัญหาในผู้ป่วย 17 ราย ผลการวิเคราะห์ด้วยสถิติ Odd ratios พบว่าปัจจัยเสี่ยงที่ 1 ไม่สัมพันธ์กับปัญหาจากการรักษาด้วยยาในผู้ป่วยสูงอายุ (OR 1.146, 95% CI 0.663-1.980) เช่นเดียวกับปัจจัยเสี่ยงที่ 2 (OR 1.219, 95% CI 0.575-2.588) แต่อย่างไรก็ตามผู้ป่วยสูงอายุที่มีปัจจัยเสี่ยงที่ 3 มีโอกาสเกิดปัญหาจากการรักษาด้วยยาเป็น 2.180 เท่าของผู้ป่วยสูงอายุที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยงที่ 3 (OR 2.180, 95% CI 1.061-4.048) ดังนั้นแม้ว่าเป็นหน้าที่ของเภสัชกรในการดูแลปัญหาจากการรักษาด้วยยาในผู้ป่วยสูงอายุทุกราย แต่ควรให้ความใส่ใจกับผู้ป่วยสูงอายุที่มีปัจจัยเสี่ยงที่ 3 คือ ผู้ป่วยสูงอายุที่ได้รับการปรับเปลี่ยนแบบแผนการใช้ยาตั้งแต่ 4 ครั้งขึ้นไปในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมาเพิ่มขึ้น