การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1.เพื่อศึกษาการใช้ภาพพจน์ในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ที่มีความสามารถในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทยสูงและต่ำ ในโรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดกรมสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร 2.เพื่อเปรียบเทียบการใช้ภาพพจน์ในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ที่มีความสามารถในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทยสูงและต่ำ ในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร 3.เพื่อเปรียบเทียบการใช้ภาพพจน์ในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ที่มีความสามารถในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทยสูงและต่ำ ระหว่างนักเรียนที่เรียนอยู่ในแผนการเรียนวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ กับ แผนการเรียนภาษาอังกฤษ-ภาษาต่างประเทศ ในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร ประชากรที่ใช้ในการวิจัยคือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ในโรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดกรมสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร ปีการศึกษา 2544 จำนวน 405 คน ซึ่งได้จากการสุ่มตัวอย่างประชากรแบบแบ่งชั้นหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบวัดการใช้ภาพพจน์ในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทย 3 ประเภทได้แก่ กาพย์ยานี 11 กลอนสุภาพและโคลงสี่สุภาพ ประเภทละ 1 เรื่อง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาความถี่ ร้อยละ ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และค่าไคสแควร์ ((+,c)('2)) ผลการวิจัยสรุปได้ว่า 1.ภาพพจน์ในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ที่มีความสามารถในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทยสูงและต่ำ ใช้มากที่สุดคือ ภาพพจน์บุคลาธิษฐานคิดเป็นร้อยละ 21.39 และที่ใช้น้อยที่สุดคือ ภาพพจน์สัญลักษณ์ คิดเป็นร้อยละ 0.87 2.การใช้ภาพพจน์ในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4ที่มีความสามารถในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทยสูงและต่ำ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 3.การใช้ภาพพจน์ในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4ที่มีความสามารถในการแต่งคำประพันธ์ภาษาไทยสูงและต่ำ ที่เรียนอยู่ในแผนการเรียนวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ กับนักเรียนที่เรียนอยู่ในแผนการเรียนภาษาอังกฤษ-ภาษาต่างประเทศ ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05