~bวัตถุประสงค์~b: เพื่อประเมินความสามารถของเครื่องคลื่นเสียงความถี่สูงชนิดปริมาณวัดกระดูกส้นเท้าในการตรวจหาโรคกระดูกพรุนในสตรีไทยวัยหมดระดูโดยเทียบเกณฑ์กับเครื่องวัดความหนาแน่นของกระดูกแบบมาตรฐาน ~bรูปแบบการวิจัย~b: การตรวจเพื่อวินิจฉัยโรค ~bสถานที่ทำวิจัย~b: แผนกตรวจโรคเวชศาสตร์นิวเคลียร์ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ~bระเบียบวิธีวิจัย~b: สตรีไทย 300 ราย หมดระดูตั้งแต่ 1 ปีขึ้นไปที่มาตรวจรักษาที่โรงพยาบาลพระมงกุฏเกล้า และวัดความหนาแน่นของกระดูกที่แผนกตรวจโรคเวชศาสตร์นิวเคลียร์ ใช้เครื่องคลื่นเสียงความถี่สูงชนิดปริมาณ `Achilles' ultrasound bone densitometerวัดความหนาแน่นของกระดูกส้นเท้าข้างซ้าย และความหนาแน่นของกระดูกสะโพกข้างซ้ายโดยใช้เครื่องมือมาตรฐาน QDR-4500 DEXA machine การแปลผลการวัดเป็น มีภาวะกระดูกพรุน (osteoporosis) หรือปกติ (normal) โดยใช้คำจำกัดความของค่า T-score ตามค่าของWHO criteria แล้วนำมาวิเคราะห์หาค่าความสามารถของเครื่อง นอกจากนั้นได้ใช้ค่าStiffness index ของเครื่องคลื่นเสียงความถี่สูงชนิดปริมาณนำมาหาค่าจุดตัดที่เหมาะสม(Optimal cut-off values) บนกราฟ ROC เพื่อแปลผลภาวะกระดูกพรุน ~bผลการศึกษา~b: ความชุกของโรคกระดูกพรุนในประชากรที่ศึกษามีค่าเท่ากับ 35.67%ค่าความไวของเครื่องคลื่นเสียงความถี่สูงชนิดปริมาณ วัดกระดูกเท้าเท่ากับ 39.25% ความจำเพาะเท่ากับ 91.71% ความแม่นยำเท่ากับ 73% ค่า positive predictive เท่ากับ 72.41%ค่า negative predictive เท่ากับ 73.14% และค่า likelihood ratio เป็น 4.73 และ 0.66 ตามลำดับเมื่อเทียบเกณฑ์กับค่ามาตรฐาน T-score ตามค่าของ WHO criteria แต่เมื่อใช้ค่า Stiffness index หาค่าจัดตัดที่เหมาะสมบนกราฟ ROC ของเครื่องคลื่นเสียงความถี่สูงชนิดปริมาณ และใช้ช่วงอายุน้อยกว่า 65 ปี และน้อยกว่าหรือเท่ากับ 65 ปี เป็นตัวกำหนดพบว่าค่าความไวจะเพิ่มขึ้นเป็น 77.6% และค่าความไวเท่ากับ 59.6% ~bสรุป~b: การตรวจหาภาวะกระดูกพรุนในสตรีวัยหมดระดูโดยใช้เครื่องคลื่นเสียงความถี่สูงชนิดปริมาณ วัดกระดูกส้นเท้า มีความไวต่ำ แต่ความจำเพาะสูงเมื่อใช้ T-scoreตามของ WHO criteria แต่เมื่อใช้ค่า Stiffness index ของเครื่องคลื่นเสียงความถี่สูงชนิดปริมาณ หาค่าจุดตัดที่เหมาะสมบนกราฟ ROC จะทำให้มีความไวมากขึ้น แต่ก็ยังไม่เพียงพอที่จะใช้ทดแทนเครื่องมือมาตรฐานได้