การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการฝึกกล้ามเนื้อหน้าท้องกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน และฝึกหายใจในไตรมาสที่ 3 ของการตั้งครรภ์ของมารดาครรภ์แรก กลุ่มตัวอย่างเป็นหญิงมีครรภ์ที่มาฝากครรภ์และคลอดที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบสุ่มจำนวน101 คน แบ่งเป็นกลุ่ม ทดลอง 1 กลุ่มทดลอง 2 และกลุ่มควบคุม จำนวนกลุ่มละ34, 32 และ 35 คน ตามลำดับ กลุ่มทดลอง 1 ได้รับการฝึกหายใจ กลุ่มทดลอง2 ได้รับการฝึกยกเชิงกรานกับฝึกหายใจ กลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองทั้ง 2กลุ่ม ได้รับบริการฝากครรภ์ตามปกติเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นโปรแกรมการฝึก และแบบสัมภาษณ์ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อหาค่าสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบความแตกต่างทางสถิติโดยใช้ค่าสถิติ X('2) -test และ ANOVA ที่ระดับความเชื่อมั่น p < 0.05 ผลการวิจัยพบว่า (1) อัตราการคลอดของมารดาในกลุ่มทดลอง 2มีการคลอดปกติมากกว่ามารดาใน กลุ่มทดลอง 1 และกลุ่มควบคุม แต่ไม่แตกต่างกันทางสถิติ ( p > 0.05) (2) ค่าเฉลี่ยเวลาในระยะที่ 2 ของการคลอดของกลุ่มทดลอง 1 และกลุ่มทดลอง 2 น้อยกว่ากลุ่มควบคุมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติ ( p < 0.05) แต่กลุ่มทดลอง 1 กับกลุ่มทดลอง 2มีค่าเฉลี่ยเวลาในระยะที่ 2 ของการคลอดไม่แตก ต่างกันทางสถิติ ( p > 0.05)(3) ค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้สึกปวดหลังปวดเอวของกลุ่มทดลอง 2 น้อยกว่ากลุ่มทดลอง 1 และกลุ่มควบคุมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ( p <0.05) จากผลการศึกษานี้สรุปได้ว่า การฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหน้าท้องกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน และฝึกหายใจในไตรมาสที่ 3 ของการตั้งครรภ์ช่วยลดเวลาในระยะที่ 2 ของการคลอดและลดอาการปวดหลังปวดเอวระหว่างตั้งครรภ์ได้