การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับขั้นการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมของนักศึกษาพยาบาล และความสัมพันธ์ระหว่างการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมกับปัจจัยคัดสรรที่เกี่ยวข้องกับนักศึกษาพยาบาลในวิทยาลัยพยาบาล สังกัดกระทรวงสาธารณสุข กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา คือ นักศึกษาที่กำลังศึกษาอยู่ในวิทยาลัยพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข 5 แห่ง ประจำปีการศึกษา 2543 ได้แก่วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ชลบุรี นครราชสีมา สระบุรี ลำปางและสงขลา จำนวน 483 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามวิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบน-มาตรฐาน และการหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ แบบ Spearman's Rho(r(,s)) ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. นักศึกษาพยาบาลในวิทยาลัยพยาบาลสังกัดกระทรวง-สาธารณสุขมีการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมตามแนวทฤษฎีพัฒนาการทางจริยธรรมของโคลเบิร์ก อยู่ในระดับขั้นที่ 5 คือ มีการใช้เหตุผลเชิงจริยะรรมโดยใช้หลักการทำตามข้อตกลงและคำมั่นสัญญา 2. นักศึกษาที่มีปัจจัยคัดสรรที่เกี่ยวข้องกับนักศึกษาแตกต่างกันมีระดับขั้นการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมไม่แตกต่างกัน แต่มีค่ามัชฌิมเลขคณิตของระดับขั้นการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมแตกต่างกัน ปัจจัยคัดสรรที่เกี่ยวข้องกับนักศึกษา ได้แก่ ภูมิลำเนา เพศ ระดับชั้นปี ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ลักษณะการเข้าร่วมกิจกรรมนักศึกษา ลักษณะการรับเข้าศึกษาระดับการศึกษาของบิดามารดา ลักษณะอาชีพของบิดามารดาและรายได้ของบิดามารดา 3. ภูมิลำเนา และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนมีความสัมพันธ์ทางบวกกับการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมของนักศึกษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.01 (r(,s) = .258 และ .154 ตามลำดับ) ส่วนระดับชั้นปีที่กำลังศึกษามีความสัมพันธ์ทางลบกับการใช้เหตุผลเชิงจริยะรรมของนักศึกษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r(,s) = -.192) และปัจจัยอื่นที่เกี่ยวข้องกับนักศึกษา ได้แก่ ระดับการศึกษาของมารดา และรายได้ของบิดาต่อเดือนมีความสัมพันธ์ทางบวกกับการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมของนักศึกษาอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 (r(,s) =.090 และ .108 ตามลำดับ)