การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้กลวิธีการสรุปอิงความในการอ่านภาษาไทย และเปรียบเทียบความสามารถในการสรุปอิงความในการอ่านภาษาไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5ระหว่างกลุ่มที่ใช้กลวิธีการสรุปอิงความแตกต่างกัน ตัวอย่างประชากรที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5ในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษา กรุงเทพมหานคร ปีการศึกษา2543 จำนวน 597 คน ซึ่งได้จากการสุ่มตัวอย่างประชากรแบบหลายขั้นตอนเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามการใช้กลวิธีการสรุปอิงความในการอ่านภาษาไทยที่ผู้วิจัยได้ปรับปรุงมาจากกลวิธีการสรุปอิงความในการอ่านภาษาอังกฤษของลินดา ฟิลลิปส์ ริกกส์ (Linda Phillips Riggs)และแบบสอบวัดความสามารถในการสรุปอิงความในการอ่านภาษาไทยซึ่งผู้วิจัยสร้างขึ้นวิเคราะห์ข้อมูลด้วย การหาควา อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิตค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว ผลการวิจัยพบว่า 1. กลวิธีการสรุปอิงความในการอ่านภาษาไทยที่นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ใช้ 4 กลวิธี เรียงลำดับ มากที่สุดไปหาน้อยที่สุดได้แก่ กลวิธีการพิจารณาบริบทแวดล้อม กลวิธีการเลือกข้อสรุปจากทางเลือกที่หลากหลายกลวิธีการเชื่อมโยงเข้ากับประสบการณ์ และกลวิธีการตั้งคำถาม ตามลำดับ 2. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ใช้กลวิธีการสรุปอิงความแตกต่างกัน มีความสามารถในการสรุปอิงความในการอ่านภาษาไทยแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 มี 4 คู่ ได้แก่ 1) คะแนนความสามารถของนักเรียนกลุ่มที่ใช้กลวิธีการพิจารณาบริบทแวดล้อมกับคะแนนความสามารถของนักเรียนกลุ่มที่ใช้กลวิธีการเชื่อมโยงเข้ากับประสบการณ์2) คะแนนความสามารถของนักเรียนกลุ่มที่ใช้กลวิธีการพิจารณาบริบทแวดล้อมกับคะแนนความสามารถของนักเรียนกลุ่มที่ใช้กลวิธีการตั้งคำถาม3) คะแนนความสามารถของนักเรียนกลุ่มที่ใช้กลวิธีการเลือกข้อสรุปจากทางเลือกที่หลากหลายกับคะแนนความสามารถของนักเรียนกลุ่มที่ใช้กลวิธีการเชื่อมโยงเข้ากับประสบการณ์ และ 4) คะแนนความสามารถของนักเรียนกลุ่มที่ใช้กลวิธีการเลือกข้อสรุปจากทางเลือกที่หลากหลายกับคะแนนความสามารถของนักเรียนกลุ่มที่ใช้กลวิธีการตั้งคำถาม 3. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ใช้กลวิธีการสรุปอิงความแตกต่างกัน มีความสามารถในการสรุปอิง ความในการอ่านภาษาไทยไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 มี 2 คู่ ได้แก่1) คะแนนความสามารถของนักเรียนกลุ่มที่ใช้กลวิธีการพิจารณาบริบทแวดล้อมกับคะแนนความสามารถของนักเรียนกลุ่มที่ใช้กลวิธีการเลือกข้อสรุปจากทางเลือกที่หลากหลาย และ 2) คะแนนความสามารถของนักเรียนกลุ่มที่ใช้กลวิธีการเชื่อมโยงเข้ากับประสบการณ์กับคะแนนความสามารถของนักเรียนกลุ่มที่ใช้กลวิธีการตั้งคำถาม