การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการของหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบลของคณะสงฆ์หนตะวันออก ในอุปถัมภ์ของกรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ 2. ศึกษาความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับระบบการฝึกอบรมสำหรับหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบลของคณะสงฆ์หนตะวันออก ในอุปถัมภ์ของกรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ3. เพื่อนำเสนอระบบการฝึกอบรมที่มีความเหมาะสมสำหรับหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบลของคณะสงฆ์หนตะวันออก ในอุปถัมภ์ของกรมการศาสนากระทรวงศึกษาธิการ กลุ่มตัวอย่างได้แก่ คณะกรรมการ 150 คน ประชาชน จำนวน 500 คนและผู้เชี่ยวชาญด้านการฝึกอบรม จำนวน 19 คน ผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้เทคนิคเดลฟายจำนวน 3 รอบ วิเคราะห์ข้อมูลแบบสอบถามด้วยการหาค่าร้อยละค่ามัธยฐาน และค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ ผลการวิจัย พบว่า 1. สภาพของหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบลของคณะสงฆ์หนตะวันออกในปัจจุบันพบว่า การดำเนินงานฝึกอบรมยังไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควรประชาชนสามารถนำความรู้ที่ได้จากการอบรมในเรื่องต่าง ๆ โดยเฉพาะการอบรมเรื่องศีลธรรม จริยธรรม การอบรมเรื่องอาชีพ การปลูกพืชสมุนไพรการทำเครื่องทองเหลือง ฯลฯ ไปใช้ประโยชน์ได้ แต่ยังพบปัญหาอยู่ คือการขาดงบประมาณในการจัดดำเนินการ การขาดระบบในการดำเนินงานฝึกอบรมประชาชนมีความต้องการ คือ ต้องการงบประมาณเพิ่มขึ้น และต้องการระบบในการดำเนินงานที่ชัดเจน เพื่อให้การฝึกอบรมมีประสิทธิภาพบรรลุตามวัตถุประสงค์ในการจัดตั้ง 2. ระบบการฝึกอบรมของหน่วยอบรมประชาชนประจำตำบลของคณะสงฆ์หนตะวันออกที่ได้ ประกอบด้วยองค์ประกอบ 7 องค์ประกอบ คือ (1) ปรัชญา ปณิธานและนโยบายการฝึกอบรมโดยมุ่งให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ส่งเสริมอาชีพในท้องถิ่นให้สามารถใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขและสามารถพึ่งพาตนเองได้ (2) ผู้เข้าอบรม ได้แสดงความต้องการจำเป็นในการฝึกอบรมว่า ต้องการความรู้ในเรื่องใด และไม่ควรจำกัดคุณลักษณะผู้เข้าอบรมแต่ควรจัดให้สำหรับทุกคน (3) วัตถุประสงค์การฝึกอบรม เน้นในด้านการส่งเสริมและฟื้นฟูศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น (4) หลักสูตรและโครงการที่ใช้ในการฝึกอบรมควรมีการเพิ่มเนื้อหาจากเดิมให้ทันสมัยกับปัจจุบัน แต่ยังเน้นที่เกี่ยวกับจารีตประเพณี วัฒนธรรมท้องถิ่น (5) เทคนิคที่ใช้ในการฝึกอบรมคือ การบรรยายประกอบการสาธิตให้ปฏิบัติตาม (6) วิทยากรที่ใช้ในการฝึกอบรม ควรมีการเชิญวิทยากรที่ประสบความสำเร็จในศาสตร์สาขาต่างๆ หรือขอความร่วมมือจากหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อขอวิทยากรที่มีความสามารถตามที่ต้องการ และควรเป็นผู้ที่สามารถพูดภาษาท้องถิ่นอีสานได้ สื่อที่ใช้ในการฝึกอบรม คือ สื่อพื้นฐานทั่วไปเช่น ไมโครโฟน เครื่องขยายเสียง และสื่อท้องถิ่นที่ควรนำมาใช้ เช่น แคนเครื่องทองเหลือง (7) ระยะเวลาในการฝึกอบรมที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับลักษณะของเนื้อหาหลักสูตร โดยจำนวนวันที่เหมาะสมคือ 3-5 วัน และควรจัดอบรมในช่วงตอนเย้นหลังประชาชนเสร็จกิจธุระการงาน สถานที่ควรจัดอบรมในวัด หรือใช้ที่ทำการขององค์การบริหารส่วนตำบล งบประมาณควรบริหารหน่วยในรูปของสหกรณ์แล้วนำผลกำไรมาดำเนินการ