ลักษณะทางกายวิภาคศาสตร์ของรากฟันกรามและช่องรากฟันมีอิทธิพลต่อการดำเนินโรค และการวางแผนในการรักษาโรคปริทันต์ วัตถุประสงค์ของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาความกว้างของทางเข้าช่องรากฟัน และความยาวลำตัวรากฟันของฟันกรามแท้ซี่ที่ 1 และฟันกรามแท้ซี่ที่ 2 ของประชากรที่อยู่ในประเทศไทย ตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยนี้ ประกอบด้วย ฟันกรามแท้บน 200 ซี่ ฟันกรามแท้ล่าง 200 ซี่ (ซี่ที่ 1และซี่ที่ 2 อย่างละ 100 ซี่) ความกว้างของทางเข้าช่องรากฟัน และความยาวลำตัวรากฟันถูกวัด โดยใช้ระบบวิเคราะห์ภาพด้วยคอมพิวเตอร์จากภาพถ่าย และนำมาเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างฟันกรามแท้ซี่ที่ 1 และฟันกรามแท้ซี่ที่ 2 โดยใช้สถิติ Z-testผลการวิจัยพบว่า ฟันกรามแท้บนซี่ที่ 1 มีค่าเฉลี่ยของความยาวลำตัวรากฟันด้านใกล้แก้มด้านใกล้กลาง และด้านไกลกลาง เท่ากับ 4.27(+,ฑ)0.85, 4.23(+,ฑ)0.81, และ4.60(+,ฑ)0.93 มม. ฟันกรามแท้บนซี่ที่ 2 เท่ากับ 4.22(+,ฑ)0.77, 4.47(+,ฑ)0.73,และ 4.52(+,ฑ)0.85 มม. ส่วนความยาวลำตัวรากฟันด้านใกล้แก้ม และด้านใกล้ลิ้นของรากฟันกรามล่างแท้ซี่ที่ 1 เท่ากับ 3.22(+,ฑ)0.62 และ 4.25(+,ฑ)0.62 มม. ฟันกรามล่างแท้ซี่ที่ 2 เท่ากับ 3.35(+,ฑ)0.68 และ 4.30(+,ฑ)0.67 มม. ค่าเฉลี่ยความกว้างของทางเช้าช่องรากฟันด้านใกล้แก้ม ด้านใกล้กลาง และด้านไกลกลาง ของฟันกรามแท้บนซี่ที่1 เท่ากับ 0.78(+,ฑ)0.32, 1.15(+,ฑ)0.39 และ 1.02(+,ฑ)0.43 มม. ฟันกรามแท้บนซี่ที่ 2 เท่ากับ 0.74(+,ฑ)0.27, 1.13(+,ฑ)0.38 และ 1.02(+,ฑ)0.33 มม.ส่วนความกว้างของทงเข้าช่องรากฟันด้านใกล้แก้ม และด้านใกล้ลิ้นของฟันกรามล่างแท้ซี่ที่ 1เท่ากับ 1.11(+,ฑ)0.31 และ 1.33(+,ฑ)0.37 มม. ฟันกรามแท้ล่างซี่ที่ 2 เท่ากับเท่ากับ 0.84(+,ฑ)0.29 และ 0.96(+,ฑ)0.37 มม. การเปรียบเทียบสรุปได้ว่า ความยาวลำตัวรากฟันด้านใกล้กลางของฟันกรามแท้บนซี่ที่ 2 ยาวกว่าฟันกรามแท้บนซี่ที่ 1 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ความยาวลำตัวรากฟันด้านใกล้แก้มของฟันกรามแท้ล่างสั้นกว่าด้านใกล้ลิ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) สำหรับความกว้างของทางเข้าช่องรากฟันพบว่า ความกว้างของทางเข้าช่องรากฟันทางด้านใกล้กลางของฟันกรามแท้บนกว้างกว่าด้านไกลกลางและด้านใกล้แก้ม ส่วนฟันกรามแท้ล่างพบว่า ความกว้างของทางเข้าช่องรากฟันด้านใกล้แก้มแคบกว่าด้านใกล้ลิ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) และความกว้างของทางเข้าช่องรากฟันของฟันกรามแท้ล่างซี่ที่ 1 กว้างกว่าฟันกรามแท้ล่างซี่ที่ 2 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05)