วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาการเปลี่ยนแปลงของที่อยู่อาศัยบนเกาะเกร็ด ซึ่งเป็นตำบลหนึ่ง ในเขตการปกครองของอำเภอปากเกร็ดจังหวัดนนทบุรี มีเนื้อที่ 4.544 ตารางกิโลเมตร หรือ 2,840 ไร่ มีจำนวนประชากร 6,063 คน แบ่งออกเป็น 7 หมู่บ้าน และดูแลโดยองค์การบริหารส่วนตำบลเกาะเกร็ด ประชากร ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้าง และบางส่วนประกอบอาชีพหลักคือ การเกษตรกรรม ได้แก่ การทำสวนผลไม้ ต่าง ๆเช่น ทุเรียน ส้มโอ หรือสวนผัก เป็นต้น ประชากรส่วนหนึ่งเป็นชาวมอญซึ่งอาศัยอยู่รวมกันในหมู่ที่ 1, 6 และหมู่ที่ 7 โดยมีวัดปรมัยยิกาวาสเป็นศูนย์กลางของชาวมอญและชาวไทยในเกาะเกร็ด ในปี พ.ศ. 2530 - 2533 จนถึง พ.ศ. 2535 เป็นต้นมา ชุมชนโดยรอบเกาะเกร็ด เช่น อำเภอปากเกร็ด ตำบล ท่าอิฐ หรืออำเภอบางบัวทองเกิดนิคมอุตสาหกรรม และแหล่งงานต่าง ๆ ขึ้นมากมาย ทำให้บริเวณเหล่านั้นเกิดความหนาแน่นของประชากรขึ้น และมีบางส่วนกระจายมาอยู่อาศัยที่เกาะเกร็ดประกอบกับในปี พ.ศ. 2540 - 2542 เกาะเกร็ด ได้รับเลือกให้เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวของจังหวัดนนทบุรี ตามนโยบายการส่งเสริมการ ท่องเที่ยว โดยมีเอกลักษณ์ที่โดดเด่นประจำท้องถิ่นคือ งานศิลปหัตถกรรมเครื่องปั้นดินเผาอันเป็นเอกลักษณ์ เฉพาะของชาวมอญบนเกาะเกร็ด ดังนั้น การอยู่อาศัยบนเกาะเกร็ด จึงเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงทั้งในเชิงปริมาณ คือ มีการเพิ่มจำนวนมากขึ้น แต่อยู่ในสัดส่วนที่น้อยเมื่อเทียบกับการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่อยู่อาศัย อันได้แก่การดัดแปลงที่อยู่ อาศัยเดิมเป็นร้านค้า ร้านอาหาร ร้านขายของที่ระลึกหรือมีการทำบ้านเช่าเพื่อให้คนภายนอกเข้ามาอยู่อาศัยเพื่อทำการค้าขายเป็นต้น แต่การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น จะพบได้อย่างชัดเจนในหมู่ที่ 1, 6และ 7 ซึ่งมีความพร้อมของระบบสาธารณูปโภค สาธารณูปการ และการคมนาคมมากกว่าในหมู่ที่ 2, 3, 4 และ 5 แต่ในขณะเดียวกัน ก็มีข้อจำกัดบางประการที่ทำให้ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้มากเหมือนชุมชนอื่น ๆ คือ สภาพพื้นที่ที่เป็นเกาะ การคมนาคมไม่สะดวกและพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นดินสวนไม่เหมาะแก่การทำโครงการ ที่ต้องลงรากฐานแน่นหนาอีกทั้งยังมีพระราชบัญญัติต่าง ๆ เช่น พระราชบัญญัติควบคุมอาคารพ.ศ. 2522 พระราชบัญญัติผังเมือง พระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทยพ.ศ. 2456 เป็นต้น ใช้ในการควบคุมพื้นที่ อยู่อีกทั้งประชาชนในท้องถิ่นเองที่ยังคงรวมตัวกันรักษาประเพณีและวัฒนธรรมแบบชาวชนบทไว้ได้อย่างเหนียวแน่น ทำให้เกาะเกร็ดยังคงรักษาสภาพดั้งเดิมไว้ได้อยู่มาก แนวโน้มของการเปลี่ยนแปลงที่อยู่อาศัยบนเกาะเกร็ดในอนาคต คือจะไม่มีการเพิ่มปริมาณของที่อยู่ อาศัยมากนัก แต่จะเปลี่ยนแปลงในลักษณะของการใช้ประโยชน์ที่อยู่อาศัยมากขึ้น และรูปแบบการดำรงชีวิต วัฒนธรรมประเพณี บางส่วนจะเริ่มเปลี่ยนแปลงไปมีความเป็นพาณิชย์เพิ่มมากขึ้น แต่จะยังคงความเป็นสังคม ชนบทไว้ได้ เนื่องจากการรวมตัวของชุมชนท้องถิ่นและข้อจำกัดต่าง ๆ สำหรับข้อเสนอแนะในการพัฒนาและปรับปรุงที่อยู่อาศัย และสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมแก่การอยู่อาศัย และสอดคล้องกับสภาพของชุมชน คือ การรักษาสภาพชุมชนเดิมด้วยการจัดระเบียบร้านค้าต่าง ๆ ที่เกิดมากขึ้นทั้งด้านรูปแบบและสุขอนามัยต่าง ๆ ไม่ให้เกิดการรบกวนการอยู่อาศัยในชุมชนเดิมและรณรงค์การเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมายต่าง ๆ โดยเฉพาะในหมู่ที่ 1, 6 และ7 และการเร่งพัฒนาและส่งเสริมโครงการท่องเที่ยวเชิงเกษตร และนโยบายต่าง ๆตามนโยบายของหน่วยงานราชการ ในหมู่ที่ 1 ถึง 5 อีกทั้งควรจะมีการปรับปรุงระบบสาธารณูปโภคและสาธารณูปการ ได้แก่ ระบบบำบัดน้ำเสียและการระบายน้ำการกำจัดขยะ เส้นทางการคมนาคมภายในเกาะระบบป้องกันอัคคีภัย โทรศัพท์สาธารณะ การรักษาความปลอดภัยและควรจัดทำโครงการเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับข้อกฎหมายต่าง ๆ เพื่อให้เกิดความเช้าใจ อันดีต่อแนวทางการพัฒนาของหน่วยราชการต่อไปในอนาคต