การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลยุทธ์การสื่อสารและจิตวิทยาการสื่อสารของทหารที่ใช้ในการฝึกอบรมเพื่อฟื้นฟูเยาวชนผู้ติดยาเสพติดในโครงการฝึกอบรมบำบัดฟื้นฟูเยาวชนผู้ต้องขังเนื่องจากปัญหายาเสพติด "เดือนเพ็ญพัฒนาเยาวชน" เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการสัมภาษณ์เจาะลึกกลุ่มตัวอย่าง คือ ทหารชุดฝึก และเยาวชนผู้เข้ารับการฝึก พร้อมการสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วม ผลการศึกษาคือ 1. ~bกลยุทธ์การสื่อสาร~b พบว่า ทหารชุดฝึกใช้กลยุทธ์การจัดการที่เรียกว่า"Cyclic order" คือการผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันทำงานอย่างเป็นระบบเพื่อให้ทีมงานได้มีเวลาผ่อนคลาย การดำเนินการฝึกอยู่ภายใต้ข้อกำหนดที่วางไว้ ครูฝึกแต่ละคนมีเอกลักษณ์ในการสื่อสารกับเยาวชนต่างกันแต่มุ่งสู่จุดหมายเดียวกัน โดยกลยุทธ์การสื่อสารในการฝึกอบรม แบ่งเป็น 3 กลยุทธ์หลักคือ 1. กลยุทธ์การสื่อสารโดยใช้วัจนภาษา ได้แก่การพูดแบบทหาร ความมีเหตุผล การให้รางวัล การตรวจสอบ การสั่งสอน การสร้างความสัมพันธ์ และผู้ร้ายกลายเป็นผู้ดี 2. กลยุทธ์การสื่อสารโดยใช้อวัจนภาษา 3. กลยุทธ์การสื่อสารโดยใช้รูปแบบกิจกรรม ได้แก่ การละลายพฤติกรรม ฝึกเป็นฝึกเล่นเป็นเล่นระบบหมู่ เกมเกียรติยศ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน ซื้อใจเด็ก จะบีบก็ตายจะคลายก็รอด การสร้างSpy และช่วงเวลาปลดปล่อย 2. ~bจิตวิทยาการสื่อสารในกระบวนการสื่อสาร~b พบว่า ทหารชุดฝึกได้นำหลักปฏิบัติการจิตวิทยาทางทหาร คือ "หลักจิตวิทยาแห่งวินัย" มาใช้ในการสื่อสารเพื่อปรับเปลี่ยนทัศนคติเกี่ยวกับยาเสพติดของเยาวชน และใช้จิตวิทยาแบบแข็งกร้าว หรือเข้มงวดและแบบประนีประนอมผสมกัน โดยนำรูปแบบการสื่อสาร SMCR เป็นกรอบในการวิเคราะห์ดังนี้ ~bผู้ส่งสาร~b ในส่วนของผู้ส่งสารแบ่งข้อมูลที่พบได้เป็น 3 ส่วนคือ 1. การอำพรางความรู้สึกของครูฝึก พบว่า ครูฝึกมิได้มีเพียงความตั้งใจและจริงใจในการฝึกเท่านั้นแต่ยังมีความรู้สึกสงสารและเห็นใจด้วยแต่ไม่สามารถแสดงออกได้เพราะจะทำให้กระบวนการฝึกเสีย 2. กลวิธีในการเตรียมการก่อนการฝึก พบว่า มีการคัดเลือกครูฝึกมาก่อนมีการวิเคราะห์ผู้รับสาร และมีการนำประสบการณ์มาวางแผน 3. คุณลักษณะพื้นฐานในการฝึกพบว่า ครูฝึกต้องคำนึงถึงคุณลักษณะ 4 ประการ คือ ความเด็ดขาด ความรุนแรง ความหนักแน่นและความไม่แน่นอน ~bสาร~b ในส่วนของสาร แบ่งข้อมูลที่พบได้เป็น 3 ส่วน คือ 1. รหัสของสารพบว่า มีการใช้รหัสสาร 2 ประเภทในการฝึกอบรมคือ รหัสของสารที่ใช้คำ และรหัสของสารที่ไม่ใช้คำ 2. เนื้อหาของสาร พบว่า ในการสื่อสารมีการใช้เนื้อหาสาร 2 ประเภท คือสารประเภทข้อเท็จจริงและสารประเภทข้อคิดเห็น 3. การจัดการ พบว่า ทหารชุดฝึกทำการจัดเรียบเรียงข้อความโดยอาศัยหลักจิตวิทยา ลำดับขั้นแห่งการจูงใจ ของอลัน มอนโร5 ขั้น ได้แก่ ขั้นสนใจ ขั้นต้องการ ขั้นตอบสนองความต้องการ ขั้นการบรรยายให้เห็นภาพชัดเจน และขั้นการกระทำ ~bสื่อ/ช่องทางการสื่อสาร~b พบว่าสื่อบุคคล คือครูฝึกเป็นสื่อที่มีความสำคัญที่สุดในการฝึกอบรม โดยมีสื่ออื่น ๆ เช่น สื่อสไลด์ สื่อวีดิทัศน์ และซีดี ช่วยเสริมเพียงเล็กน้อย โดยช่องทางการสื่อสารที่มีการใช้สื่อบุคคลเป็นหลัก จำแนกได้เป็น2 รูปแบบ คือ การสื่อสารระหว่างบุคคล และการสื่อสารกลุ่มใหญ่ โดยการสื่อสารทั้งสองรูปแบบมีลักษณะของการสื่อสารอย่างเป็นทางการและไม่เป็นทางการผนวกกัน ~bผู้รับสาร~b พบว่า เยาวชนผู้เข้ารับการฝึก เป็นเยาวชนชายทั้งหมด มีอายุระหว่าง 13-19 ปี ระดับการศึกษาต่ำสุดคือไม่ได้รับการศึกษา และมัธยมศึกษาปีที่ 6หรือ ปวช. ป็นระดับการศึกษาสูงสุด เยาวชนส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในกรุงเทพมหานคร ส่วนใหญ่มีผิวคล้ำ ตามร่างกายมีรอยสักและรอยช้ำ รวมทั้งแผลเป็นอยู่ทั่วไป อุปนิสัยของเยาวชนส่วนใหญ่ พบว่า มีความหวาดระแวง ไม่มั่นใจในตัวเอง มีความรักพวกพ้องสูง ขาดระเบียบวินัย ขาดความกระตือรือร้น ขาดความกระฉับกระเฉง เก็บตัวไม่ชอบพูดจาสื่อสารกับคนนอกกลุ่ม เยาวชนส่วนใหญ่ต้องโทษในคดีครอบครองยาบ้า ส่วนหนึ่งโดนคดีจำหน่ายยาบ้าเยาวชนส่วนใหญ่เสพยาบ้าวันละ 2-30 เม็ด เป็นระยะเวลา 1-10 ปี สาเหตุที่ใช้เพราะความอยากลอง สภาพชีวิตของเยาวชนในระหว่างติดยาเสพติดยังอยู่กับครอบครัวตามปกติผู้ปกครองมักจะรู้ภายหลังการใช้ยาเสพติดของเยาวชน อย่างน้อยผ่านไป 2 เดือน ~bจิตวิทยาการสื่อสาร~b พบว่า ทหารชุดฝึกนำหลักจิตวิทยาแห่งวินัย 3 ประเด็นมาใช้ในการสื่อสารเพื่อฝึกอบรมเยาวชนได้แก่ 1. วินัยสามารถเรียกร้องความร่วมมือในการฝึกได้ 2. วินัยก่อให้เกิดความสามัคคีอันนำไปสู่ความรู้สึกถึงส่วนรวมมากกว่าส่วนตัว 3. วินัยก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงขวัญ โดยจุดมุ่งหมายของกลยุทธ์และจิตวิทยาการสื่อสารเพื่อก่อให้เกิดสิ่งใหม่ 9 ประการแก่เยาวชนคือ ความมีระเบียบวินัย มีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรง มีจิตใจใหม่ที่ห่างไกลยาเสพติด มีความรู้พื้นฐานทางทหาร มีความอดทน-สามัคคี-เสียสละ มีความสามารถดำรงอยู่ในสังคมได้ มีจิตสำนึกที่ดี มีความภาคภูมิใจและมีสมาธิ-ปัญญา