วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้ประโยคเงื่อนไขว่าสามารถแสดงเจตนาอะไรได้บ้าง และแต่ละเจตนาใช้เกณฑ์อะไรในการพิจารณา โดยใช้ข้อมูลจากนวนิยาย5 เรื่อง ซึ่งแต่งโดยนักเขียน 5 คน คือ "คุณชาย" ของ ว.วินิจฉัยกุล "ละครเล่ห์เสน่หา"ของ กิ่งฉัตร "เนื้อใน" ของ กฤษณา อโศกสิน "นางบาป" ของ นันทนา วีระชน และ "ดาวเรือง"ของ ทมยันตี ผลการศึกษาพบว่าประโยคเงื่อนไขในภาษาไทยจากนวนิยายทั้ง 5 เรื่อง สามารถใช้แสดงเจตนาของผู้พูดได้ทั้งหมด 23 เจตนา คือ บอก คาดคะเน อธิบาย อวด แย้ง ชม ตำหนิบ่น ขอโทษ หยอกล้อ ประชด เยาะเย้ย สาบาน ถาม ขอร้อง แนะนำ เตือน สั่ง สอน ท้าทายชักชวน ยุ และ ขู่ โดยใช้เกณฑ์ทางด้านเจตนาจำแนกเจตนาต่าง ๆ ในประโยคเงื่อนไข จากการวิเคราะห์ว่าเหตุใดผู้พูดจึงเลือกใช้ประโยคเงื่อนไขแสดงเจตนา พบว่าผู้พูดเลือกใช้ประโยคเงื่อนไขเพื่อแสดงเจตนาด้วยจุดประสงค์ใหญ่ๆ 4 ประการคือ 1. เลือกใช้ประโยคเงื่อนไขเพื่อแสดงเงื่อนไข 2. เลือกใช้ประโยคเงื่อนไขพื่อสมมุติเหตุการณ์3. เลือกใช้ประโยคเงื่อนไขเพื่อแสดงความสุภาพโดยการให้ทางเลือกแก่ผู้ฟังและให้ทางเลือกแก่ตนเอง หรือ ใช้เพื่อแสดงความไม่สุภาพโดยการใช้แสดงอำนาจและใช้ว่ากล่าวผู้ฟังและ 4. เลือกใช้ประโยคเงื่อนไขเพื่อช่วยผลักดันให้ผู้ฟังทำตามสิ่งที่ผู้พูดต้องการซึ่งสามารถแบ่งย่อย ๆ ได้ 3 ประการ คือ ใช้ประโยคเงื่อนไขเพื่อผูกมัดผู้ฟัง ใช้ประโยคเงื่อนไขเพื่อโน้มน้าวหรือชักจูงใจผู้ฟัง และใช้ประโยคเงื่อนไขเพื่อสร้างเหตุผลเพิ่มน้ำหนักคำพูดให้ตนเองหรือสร้างเหตุผลเพื่อหักล้างคำพูดของผู้ฟัง