วิทยานิพนธ์ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิวัฒนาการและบทบาทด้านการค้าและการผลิตของย่านโบ๊เบ๊ กรุงเทพมหานคร ปัจจัยที่มีผลต่อบทบาทดังกล่าว ระบบความสัมพันธ์ระหว่างคน กิจกรรม และพื้นที่ภายในย่าน วิธีการศึกษาใช้งานสัมภาษณ์แบบเจาะลึก การสำรวจพื้นที่ การสังเกต และการใช้แบบสอบถาม ผลจากการศึกษาพบว่าพื้นที่ย่านโบ๊เบ๊มีการเปลี่ยนแปลงจากการเป็นย่านชุมชนสมัยรัชกาลที่ 1 มาเป็นตลาดน้ำในสมัยรัชกาลที่ 4 และกลายเป็นตลาดบกในสมัยรัชกาลที่ 6จนกระทั่งในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 จึงเกิดเป็นตลาดค้าผ้าและขยายตัวจนครอบคลุมพื้นที่ย่านทั้งหมดในปัจจุบัน ปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงย่านโบ๊เบ๊ในช่วงแรกคือโครงข่ายคมนาคม ในช่วงต่อมาคือมีบทบาทเฉพาะของย่าน และหลังจากนั้นคือการความเป็นศูนย์กลาง องค์ประกอบของการค้าเป็นสิ่งกำหนดบทบาทของย่าน และส่งผลต่อเนื่องไปยังการใช้พื้นที่ บทบาทของย่านเปลี่ยนไปในแต่ละช่วงเวลา จากย่านค้าปลึกมาเป็นย่านเปรียบเทียบการผลิต ย่านการผลิต และย่านค้าส่งตามประสงค์ โดยบทบาทที่สำคัญในทุกช่วงเวลาคือการเปิดย่านเปรียบเทียบการผลิตเพื่อตอบสนองความต้องการเปรียบเทียบสินค้าของผู้ซื้อย่านโบ๊เบ๊จึงคงการเป็นแหล่งขายของหน้าร้านได้อย่างต่อเนื่อง โครงสร้างของกิจกรรมในพื้นที่จะประกอบไปด้วยกิจกรรมหลักคือการค้าเสื้อผ้าสำเร็จรูปที่เกาะกลุ่มอยู่กลางพื้นที่โดยมีกิจกรรมรองกระจายตัวอยู่ปะปนกัน กิจกรรมที่เกี่ยวเนื่องในเชิงส่งเสริมกันจะอยู่กระจายเป็นระยะ เพื่อรักษารัศมีการให้บริการต่อกิจกรรมหลัก กิจกรรมที่เกี่ยวเนื่องในเชิงสถานที่เป็นผลมาจากวิวัฒนาการ และกิจกรรมที่เกี่ยวเนื่องในเชิงประกอบหรือกิจกรรมรองรับชุมชนจะกระจายอยู่รอบนอกในรัศมีที่เข้าถึงได้โดยไม่รบกวนกิจกรรมหลัก ผลจากการศึกษานำมาสู่ข้อเสนอแนะให้ย่านโบ๊เบ๊เป็นศูนย์กลางของกิจกรรมการค้าเสื้อผ้า และมีการแบ่งส่วนการเติบโตของย่านออกเป็น 2 ศูนย์กลางเพื่อรองรับกิจกรรมที่แตกต่างกัน ศูนย์กลางของกิจกรรมเก่าอยู่ในพื้นที่เดิมคือตลาดเก่า ส่วนศูนย์กลางของกิจกรรมใหม่อยู่ในพื้นที่โบ๊เบ๊ทาวเวอร์ ทั้งสองกลุ่มกิจกรรมเชื่อมโยงกันด้วยพื้นที่การท่องเที่ยววัฒนธรรมและพื้นที่ปฏิสัมพันธ์ของชุมชนที่อยู่กึ่งกลาง