วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ได้ศึกษาถึงการเปลี่ยนแปลงบทบาทของขบวนการสหภาพแรงงานในประเทศไทยในระหว่างปี พ.ศ. 2515 ถึง พ.ศ. 2545 โดยได้วิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงบทบาทของสหภาพแรงงานในระยะเวลาต่าง ๆ กรอบความคิดหลักที่ใช้คือการพัฒนาขบวนการสหภาพแรงงานในฐานะที่เป็นขบวนการทางสังคมและเป็นกลุ่มผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ซึ่งสังเคราะห์มาจากทฤษฎีของสำนักเศรษฐศาสตร์ สำนักมาร์กซิสต์และสำนักขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมแนวใหม่ การศึกษาแบ่งพัฒนาการของขบวนการสหภาพแรงงานออกเป็น 3 ช่วงตามการเปลี่ยนแปลงบทบาทของสหภาพแรงงาน ผลการศึกษาพบว่าขบวนการสหภาพแรงงาน ในช่วงระหว่าง14 ตุลาคม 2516 ถึง 6 ตุลาคม 2519 เป็นขบวนการสหภาพแรงงานแนวสัมคม โดยสหภาพแรงงานมีบทบาทหลัก 3 ประการคือ 1) ปกป้องผลประโยชน์ร่วมของชนชั้นแรงงาน 2) มีการเคลื่อนไหวทางชนชั้น และ 3) มีการเข้าร่วมกับขบวนการเคลื่อนไหวซึ่งมีจุดมุ่งหมายทางสังคม ในช่วงหลังปี 2519 เป็นต้นมา สหภาพแรงงานแปรเปลี่ยนไปสู่ความเป็นกลุ่มผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ซึ่งเน้นหนักที่การปกป้องผลประโยชน์ของคนงาน แต่ห่างเหินจากการเข้าร่วมขบวนการทางสังคมอื่น ๆ หลังปี 2533 จนถึงปัจจุบัน การพัฒนาของสภภาพแรงงานในฐานะที่เป็นกลุ่มผลประโยชน์ สะดุดลงชั่วคราวภายหลังเกิดรัฐประหารในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2534 อย่างไรก็ตาม สหภาพแรงงานในยุคนี้ยังคงมีบทบาทหลักเป็นกลุ่มผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ แต่มีลักษณะใหม่ที่แตกต่างไปจากขบวนการสหภาพในช่วงสิบปีก่อนหน้าการเกิดรัฐประหาร การศึกษานี้ได้เน้นหนักไปที่การวิเคราะห์ข้อเรียงร้องของขบวนการสหภาพแรงงานและองค์กรที่นำการเคลื่อนไหวในแต่ละช่วงเวลา โดยได้อธิบายสาเหตุการเปลี่ยนแปลงบทบาทของขบวนการสหภาพแรงงานจากผลของการปฏิสัมพันธ์ระหว่างสหภาพแรงงานกับปัจจัยแวดล้อมที่มีอิทธิพลต่อบทบาทของสหภาพแรงงาน 3 ประการคือ เงื่อนไขทางเศรษฐกิจสถานการณ์ทางการเมือง และการพัฒนาของขบวนการทางสังคมอื่น ๆ