การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการแสดงออกทางอารมณ์ของเด็กวัยเรียน เหตุผลของเด็กวัยเรียนในการตัดสินใจเลือกที่จะแสดงออกหรือไม่แสดงออกทางอารมณ์เมื่อมีบุคคลสำคัญทางสังคมของเด็กอยู่ร่วมในสถานการณ์ และวิธีการที่เด็กใช้ในการแสดงออกหรือไม่แสดงออกทางอารมณ์ กลุ่มตัวอย่างเป็นเด็กอายุ 7 ปี จำนวน 200คน (เด็กชาย 100 คน) ในเขตกรุงเทพมหานคร เริ่มแรกแบ่งกลุ่มตัวอย่างออกเป็น 4 กลุ่มตามเงื่อนไขบุคคลสำคัญทางสังคม ได้แก่ บิดา มารดา ครู และเพื่อน จากนั้นเล่าสถานการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดอารมณ์เสียใจหรืออารมณ์โกรธให้กลุ่มตัวอย่างฟัง แล้วถามคำถามเกี่ยวกับการแสดงออกทางอารมณ์ของเด็ก เหตุผลที่เด็กใช้ในการตัดสินใจ และวิธีการที่เด็กใช้ในการแสดงออกหรือไม่แสดงออกทางอารมณ์ ผลการวิจัยพบว่า 1. เด็กวัยเรียนทั้งชายและหญิงมีการแสดงออกทางอารมณ์น้อยกว่าไม่แสดงออกทางอารมณ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ทั้งในสถานการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดอารมณ์เสียใจและอารมณ์โกรธ และไม่มีความแตกต่างระหว่างเพศในการแสดงออกทางอารมณ์ในทุกสถานการณ์ โดยในสถานการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดอารมณ์เสียใยเด็กวัยเรียนแสดงออกทางอารมณ์เมื่อมีบิดา และมารดา อยู่ร่วมในสถานการณ์มากกว่าเมื่อมี ครู และ เพื่อนอยู่ร่วมในสถานการณ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ส่วนในสถานการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดอารมณ์โกรธ เด็กวัยเรียนแสดงออกทางอารมณ์เมื่อมีบิดา และ มารดา อยู่ร่วมในสถานการณ์มากกว่าเมื่อมี ครู อยู่ร่วมในสถานการณ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) 2. ในสถานการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดอารมณ์เสียใจที่มีบุคคลสำคัญทางสังคมของเด็กอยู่ร่วมในสถานการณ์นั้น เด็กวัยเรียนเลือกใช้เหตุผลการคาดหวังว่าจะได้รับความช่วยเหลือหรือผลประโยชน์บางอย่างจากบุคคลอื่น มากที่สุดในการแสดงออกทางอารมณ์และใช้เหตุผลประเภทนี้เมื่อมีบิดา และ มารดา อยู่ร่วมในสถานการณ์มากกว่าเมื่อมี ครู และ เพื่อน อยู่ร่วมในสถานการณ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ส่วนเหตุผลที่ใช้ในการไม่แสดงออกทางอารมณ์นั้น เด็กวัยเรียนเลือกใช้เหตุผลการหลีกเลี่ยงการได้รับปฏิสัมพันธ์ทางลบจากผู้อื่นมากที่สุดในทุกสถานการณ์ และใช้เหตุผลประเภทนี้เมื่อมีเพื่อน อยู่ร่วมในสถานการณ์มากกว่าเมื่อมี บิดา มารดา และ ครูอยู่ร่วมในสถานการณ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) นอกจากนี้เด็กวัยเรียนยังเลือกใช้เหตุผลว่าเรื่องที่เกิดขึ้นไม่ใช่เรื่องของบุคคลอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องเมื่อมีครู อยู่ร่วมในสถานการณ์มากกว่าเมื่อมีเพื่อ อยู่ร่วมในสถานการณ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) สำหรับในสถานการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดอารมณ์โกรธที่มีบุคคลสำคัญทางสังคมของเด็กอยู่ร่วมในสถานการณ์นั้น เด็กวัยเรียนเลือกใช้เหตุผล การคาดหวังว่าจะได้รับความช่วยเหลือหรือผลประโยชน์บางอย่างจากบุคคลอื่นมากที่สุดในการแสดงออกทางอารมณ์และเหตุผลที่ใช้มากที่สุดในการไม่แสดงออกทางอารมณ์ คือเพื่อหลีกเลี่ยงผลในทางลบที่จะตามมา 3. ในสถานการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดอารมณ์เสียใจที่มีบุคคลสำคัญทางสังคมของเด็กอยู่ร่วมในสถานการณ์ เด็กวัยเรียนใช้วิธีการแสดงพฤติกรรมที่แสดงออกถึงอารมณ์มากที่สุดในการแสดงออกทางอารมณ์ และใช้วิธีการนี้เมื่อมีบิดา และ มารดา อยู่ร่วมในสถานการณ์มากกว่าเมื่อมี ครู และ เพื่อน อยู่ร่วมในสถานการณ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) และเด็กวัยเรียนยังใช้วิธีการแสดงออกทางสีหน้าเมื่อมีบิดา และ มารดา อยู่ร่วมในสถานการณ์มากกว่าเมื่อมี ครู อยู่ร่วมในสถานการณ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ส่วนวิธีการที่ใช้ในการไม่แสดงออกทางอารมณ์นั้น การแสดงกริยาเฉย ๆ เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้นเป็นวิธีการที่เด็กวัยเรียนใช้มากที่สุดในทุกสถานการณ์ และใช้วิธีการนี้เมื่อมีครู และ เพื่อน อยู่ร่วมในสถานการณ์มากกว่าเมื่อมี บิดา และ มารดา อยู่ร่วมในสถานการณ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(p<0.001) ในสถานการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดอารมณ์โกรธที่มีบุคคลสำคัญทางสัมคมของเด็กอยู่ร่วมในสถานการณ์นั้น เด็กวัยเรียนใช้วิธีการการแสดงออกทางสีหน้า มากที่สุดในการแสดงออกทางอารมณ์ทุกสถานการณ์ และใช้การแสดงกริยาเฉย ๆ เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้นมากที่สุดในการไม่แสดงออกทางอารมณ์ในทุกสถานการณ์