งานวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อวิเคราะห์สภาพและกระบวนการของการใช้แฟ้มสะสมงานเพื่อประเมินนักเรียน และเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสภาพและกระบวนการใช้แฟ้มสะสมงานกับลักษณะของโรงเรียนและภูมิหลังของครู โดยวิธีวิจัยเชิงสำรวจเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างคือครู 625 คนที่ปฏิบัติงานสอนในโรงเรียน 150 แห่งจากทุกสังกัดทั่วประเทศแล้ววิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติบรรยายและสถิติอนุมานคือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเครเมอร์วี, พอยท์ไบซีเรียล และการทดสอบไคสสแควร์ ผลการวิจัยพบว่า 1) ปริมาณการใช้แฟ้มสะสมงานในการประเมินนักเรียนในปีการศึกษา2543 ของครูเป็นดังนี้ร้อยละ 68.8 ของกลุ่มครูเป็นผู้ที่ใช้แฟ้มสะสมงานในการประเมินนักเรียน ร้อยละ 13.3 ของกลุ่มครูเป็นผู้ที่ไม่ใช้แฟ้มสะสมงานในการประเมินนักเรียนในปีการศึกษา 2543 แต่เคยใช้ในอดีต และร้อยละ17.9 ของกลุ่มครูที่ไม่เคยใช้แฟ้มสะสมงานประเมินนักเรียน 2) การใช้แฟ้มสะสมงานของครูมีความสัมพันธ์กับลักษณะของโรงเรียนในด้านภูมิภาคที่ตั้งระดับชั้น สูงสุดที่เปิดสอน เครื่องมือที่ใช้ในการวัดและประเมินผล ผู้กำหนดรูปแบบในการวัดและประเมินผล นโยบายในด้านการวัดและประเมินผล ขนาด และสังกัด และมีความสัมพันธ์กับภูมิหลังของครูในด้านภูมิลำเนา การอบรมด้านเทคนิคการวัดและประเมินผล สถานภาพตำแหน่งในปัจจุบัน ระดับการศึกษาสูงสุด อายุ และประสบการณ์ในการสอน 3) ในด้านกระบวนการในการใช้แฟ้มสะสมงานในการประเมินนักเรียนในปีการศึกษา 2543 ของครูมี ลักษณะดังนี้ ร้อยละ 24.4 ของกลุ่มครูมีกระบวนการใช้แฟ้มสะสมงานในการประเมินนักเรียนครบ 10 ขั้นตอน โดยในทุกขั้นตอนเน้นบทบาทของนักเรียนและครูมากกว่าบทบาทของผู้ปกครอง 4) การใช้กระบวนการครบ 10 ขั้นตอนมีความสัมพันธ์กับลักษณะของโรงเรียนในด้านผู้กำหนดรูปแบบการวัดและประเมินผล การเคยเข้าร่วมโครงการและได้รับการยกย่องระดับชั้นสูงสุดที่เปิดสอน ภูมิภาคที่ตั้ง กิจกรรมด้านการวัดและประเมินผลสังกัด และเครื่องมือที่ใช้ในการวัดและประเมินผลและมีความสัมพันธ์กับภูมิหลังของครูในด้านตำแหน่งในปัจจุบัน ระดับการศึกษาสูงสุด สถานภาพ อายุ และประสบการณ์ในการสอน