การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบสภาพ ปัญหา และความต้องการในการดำเนินงานสุขภาพจิตสำหรับเด็กพิการและเด็กด้อยโอกาสระหว่างกลุ่มบุคลากรสาธารณสุขที่ได้รับการอบรมและไม่ได้รับการอบรม กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยบุคลากรสาธารณสุขกลุ่มที่ได้รับการอบรม 184 คน และกลุ่มที่ไม่ได้รับการอบรม 209 คน ทั่วประเทศเก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามชนิดตอบเอง ระหว่างเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ 2545 ผลการวิจัย พบว่า บุคลากรสาธารณสุขกลุ่มที่ได้รับการอบรมมีสภาพการดำเนินงานสุขภาพจิตสูงกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รับการอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และมีปัญหาในการดำเนินการน้อยกว่า (แต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ) ในกลุ่มที่ได้รับการอบรมภาคเหนือมีปัญหาการดำเนินงานสูงกว่าภาคอื่น ๆ และในกลุ่มที่ไม่ได้อบรมภาคอีสานมีสภาพการดำเนินงานสูงที่สุด ปัจจัยที่มีผลต่อความแตกต่างของสภาพ ปัญหา และความต้องการในการดำเนินงานสุขภาพจิตประกอบด้วย เพศ อายุ อายุราชการ ระยะเวลาปฏิบัติงานสุขภาพจิตวิชาชีพ ตำแหน่ง หน่วยงาน/กลุ่มงานที่สังกัด จำนวนเตียง จำนวนบุคลากรในกลุ่มงาน/ฝ่ายจำนวนผู้รับผิดชอบงานสุขภาพจิต จำนวนผู้เข้ารับการอบรม การมีแผนงาน การนิเทศงานและการสนับสนุนการดำเนินงานสุขภาพจิต จากผลการศึกษาครั้งนี้ ผู้เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานสุขภาพจิตสำหรับเด็กพิการและเด็กด้อยโอกาสควรพิจารณาและนำสิ่งที่พบในการศึกษาวิจัยไปใช้ในการปรับปรุงการดำเนินงานเพื่อให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและมีความต่อเนื่องยั่งยืน และขณะเดียวกันควรตระหนักถึงอิทธิพลของปัจจัยต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย