การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาวิธีป้องกันความคลาดเคลื่อนแบบกด/ปล่อยคะแนนจากการเปรียบเทียบความสอดคล้องของผลการประเมิน ผลการปฏิบัติงานของครูและความคลาดเคลื่อนแบบกด/ปล่อยคะแนน ระหว่างวิธีการใช้มาตรแบบอสมมาตร และวิธีการแก้มาตรแบบสมมาตรร่วมกับการประมาณค่าและปรับแก้ความคลาดเคลื่อนแบบกด/ปล่อยคะแนน (2) ศึกษาวิธีป้องกันความคลาดเคลื่อนแบบฮาโลจากการเปรียบเทียบความสอดคล้องของผลการประเมินผลการปฏิบัติงานของครูและความคลาดเคลื่อนแบบฮาโล ระหว่างวิธีการใช้มาตรประเมินค่าเชิงพฤติกรรม (BARS) และวิธีการใช้มาตรประเมินค่าแบบกราฟฟิกร่วมกับการปรับแก้ความคลาดเคลื่อนแบบฮาโลและ (3) เปรียบเทียบความสอดคล้องของผลการประเมินผลการปฏิบัติงานของครู ความคลาดเคลื่อนแบบกด/ปล่อยคะแนน และความคลาดเคลื่อนแบบฮาโล ระหว่างวิธีการ 3 วิธี คือ วิธีการใช้มาตรประเมินค่าเชิงพฤติกรรม (BARS)แบบอสมมาตร วิธีการใช้มาตรกราฟฟิกแบบสมมาตรร่วมกับการปรับแก้ความคลาดเคลื่อนของGuilford และวิธีการใช้ทฤษฎีการสรุปอ้างอิง กลุ่มตัวอย่างในงานวิจัยนี้ประกอบด้วย ผู้ประเมินจำนวน 16 คน และผู้ถูกประเมินที่เป็นครูโรงเรียนอัสสัมชัญ จำนวน 6 คน ทำการประเมินภายใต้เงื่อนไขบริบทที่ต่างกันดังต่อไปนี้ (1) มาตรแบบสมมาตร/อสมมาตร (2) มาตรประเมินค่าเชิงพฤติกรรม (BARS)/มาตรประเมินค่าแบบกราฟฟิก (graphic rating scale) (3) ผู้ประเมินสนิท/ไม่สนิทกับผู้ถูกประเมิน (4) จำนวนผู้ประเมิน 4/8 คน (5) ผู้ประเมินมีลักษณะการให้คะแนนแบบกด/ปล่อยคะแนนการวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติการวิเคราะห์เบื้องต้น การประมาณค่าและปรับแก้ความคลาดเคลื่อนตามหลักการของ Guilford และใช้ทฤษฎีการสรุปอ้างอิง ผลการวิจัยพบว่า ประการแรก การเปรียบเทียบผลการประเมินผลการปฏิบัติงานของครูและความคลาดเคลื่อนแบบกด/ปล่อยคะแนน ระหว่างวิธีการใช้มาตรแบบอสมมาตร และวิธีการใช้มาตรแบบสมมาตรร่วมกับการประมาณค่าและปรับแก้ความคลาดเคลื่อนแบบกด/ปล่อยคะแนนได้ผลไม่สอดคล้องกันทั้ง 24 เงื่อนไข ประการที่สอง การเปรียบเทียบผลการประเมินผลการปฏิบัติงานของครู และ ความคลาดเคลื่อนแบบฮาโล ระหว่างการใช้มาตรประเมินค่าเชิงพฤติกรรม (BARS) และวิธีใช้มาตรประเมินค่าแบบกราฟฟิก ร่วมกับการประมาณค่าและปรับแก้ความคลาดเคลื่อนแบบฮาโล ให้ผลสอดคล้องกัน 6 จาก 24 เงื่อนไข ประการที่สาม การเปรียบเทียบระหว่างวิธีการใช้มาตรประเมินค่าเชิงพฤติกรรม (BARS) แบบอสมมาตร วิธีการประเมินค่าและปรับแก้ความคลาดเคลื่อนตามหลักการของ Guilford และวิธีการใช้ทฤษฎีการสรุปอ้างอิง ให้ผลว่า ผลการประเมินผลการปฏิบัติงานของครูสอดคล้องกัน 10 จาก 12 เงื่อนไขแต่ค่าประมาณความคลาดเคลื่อนแบบกด/ปล่อยคะแนน และค่าประมาณความคลาดเคลื่อนแบบฮาโลให้ผลสอดคล้องกันเพียง 1 จาก 12 เงื่อนไข โดยสรุปวิธีการป้องกันความคลาดเคลื่อนใช้ได้ผลน้อยกว่าวิธีการประมาณค่าและปรับแก้ความคลาดเคลื่อน