ชงโคดำเป็นไม้พุ่มที่เจริญบริเวณชายป่าดิบชื้นที่ความสูงจากระดับน้ำทะเลไม่เกิน 200 เมตร ในประเทศไทยมีชงโคดำ 5 พันธุ์ คือ ~iB. pottsii var. pottsii~i G. Don, ~iB. pottsii var. velutina~i (Wall. exBenth.) K. & S.S. Larsen, ~iB. pottsii var. mollissima~i (Wall. ex Prain) K. & S.S. Larsen,~iB. pottsii var. subsessilis~i (Craib) de Wit และ ~iB. pottsii var. decipiens~i (Craib) K. & S.S.Larsen ชงโคดำแต่ละพันธุ์มีความแปรผันของลักษณะสัณฐานวิทยาของใบ ดอกและเรณูแตกต่างกัน จึงได้ทำการตรวจสอบสถานะทางอนุกรมวิธานของชงโคดำ 4 พันธุ์ ยกเว้น ~iB. pottsii var. decipiens~i ซึ่งสำรวจไม่พบในการศึกษาครั้งนี้ โดยการศึกษาทาง numerical taxonomy ด้วยเทคนิคการวิเคราะห์ตัวแปรพหุคูณ3 วิธี คือการวิเคราะห์ปัจจัย การวิเคราะห์จัดกลุ่มและการวิเคราะห์จัดจำแนก โดยใช้ข้อมูลจากลักษณะสัณฐานวิทยาของใบ 7 ลักษณะ ดอก 41 ลักษณะ เรณู 11 ลักษณะ และลักษณะแบบแผนไอโซไซม์ 36 ลักษณะจากไอโซไซม์ 6 ระบบ (acid phosphatase, esterase, glutamate oxaloacetatetransaminase, malate dehydrogenase, peroxidase และ shikimate dehydrogenase) พบว่าสามารถจำแนกชงโคดำออกเป็น 3 กลุ่ม คือ 1. ~iB. pottsii var. pottsii~i 2. ~iB. pottsii var. subsessilis~i3. ~iB. pottsii var. velutina~i และ ~iB. pottsii var. mollissima~i โดยลักษณะที่มีความสำคัญในการจัดจำแนกประกอบด้วยลักษณะดอก 3 ลักษณะ ลักษณะเรณู 2 ลักษณะและลักษณะแบบแผนไอโซไซม์ 14 ลักษณะ เมื่อเปรียบเทียบสถานะทางอนุกรมวิธานกับชงโคและกาหลงโดยใช้ลักษณะสัณฐานวิทยาของใบ ดอกเรณู ฝัก และเมล็ด รวมทั้งสิ้น 74 ลักษณะ วิเคราะห์ด้วยเทคนิคเดียวกัน ผลการวิจัยพบว่าสามารถใช้เฉพาะลักษณะสัณฐานวิทยาในการจัดจำแนกชงโคดำซึ่งมีสถานะทางอนุกรมวิธานอยู่ในระดับชนิด(species) ออกเป็น 3 พันธุ์ (variety) คือ 1. ~iB. pottsii var. pottsii~i2. ~iB. pottsii var. subsessilis~i และ 3. ~iB. pottsii var. velutina~i