การศึกษามีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาวิวัฒนาการและกระบวนการเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบชุมชนในย่านบางลำพู และศึกษาแนวโน้มของการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นในภายหน้า โดยได้แบ่งการศึกษาออกเป็น 4 สมัย คือ สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น สมัยรับอิทธิพลตะวันตกมุ่งสู่ความทันสมัย สมัยหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง และสมัยปัจจุบัน ในแต่ละสมัยศึกษาความเชื่อมโยง ในระดับประเทศ ระดับเมือง ระดับย่าน และศึกษาองค์ประกอบชุมชน ได้แก่ สภาพทางกายภาพ การใช้ที่ดิน สิ่งปลูกสร้าง กรรมสิทธิ์ที่ดินวิถีชีวิตของผู้คน ภาพลักษณ์ของย่าน และนโยบายของทางภาครัฐในการพัฒนาเมือง ผลการศึกษาพบว่า การเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบชุมชนในแต่ละสมัยนั้น ปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญทั้งทางด้านกายภาพ วิถีชีวิตของผู้คน ตลอดจนภาพลักษณ์ต่างๆ ในแต่ละสมัย ได้แก่กรอบหรือนโยบายของทางภาครัฐในการพัฒนาเมือง การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเมืองเริ่มจากการพัฒนาเมืองตั้งแต่สมัยรับอิทธิพลตะวันตกมุ่งสู่ความทันสมัย หรือตั้งแต่รัชกาลที่ 4 เป็นต้นมา ที่เริ่มมีการสร้างโครงข่ายการสัญจรทางบกหรือถนนขึ้นหลายสาย ซึ่งส่งผลให้เกิดการเชื่อมต่อของพื้นที่ และรื้อโครงสร้างเมือง ได้แก่ ป้อมปราการ กำแพงและประตูเมืองลง ประกอบกับนโยบายในการบริหารปกครองบ้านเมือง ที่แยกที่พักอาศัยกับที่ทำงานออกจากกัน และเริ่มเกิดอาคารประเภทตึกแถวขึ้นตามแนวถนนตัดใหม่ มีการปรับปรุงตลาดยอดซึ่งเป็นย่านการค้าของชุมชน จนกลายเป็นภาพลักษณ์ของย่านการค้าแบบไทยๆ ขึ้น การเปลี่ยนแปลงเริ่มมีมากขึ้นตั้งแต่ หลังการพัฒนาอุตสาหกรรม พ.ศ.2503 ซึ่งมีแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติในระดับประเทศกำกับอยู่ และในปัจจุบัน บางลำพูยังเป็นย่านที่มีองค์ประกอบของชุมชนที่ทั้งยังอยู่และที่หายไป ซึ่งผสมผสานกันระหว่างหลักฐานทางประวัติศาสตร์ชุมชนดั้งเดิมที่มีมาพร้อมกับการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ กับการเกิดอย่างรวดเร็วของเกสต์เฮ้าส์หรือย่านพาณิชยกรรมสำหรับบริการขึ้นใหม่ ที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลง วิถีชีวิตและวัฒนธรรมของผู้คน แนวโน้มในอนาคต จะเห็นได้ว่า นโยบายของทางภาครัฐที่ส่งเสริมการท่องเที่ยว สนับสนุนให้ชาวต่างชาติหลั่งไหลกันเข้ามานั้นส่งผลต่อการขยายตัวขององค์ประกอบของชุมชนที่เกิดขึ้นใหม่ หรือเกสต์เฮ้าส์เป็นอย่างมาก แต่ทางภาครัฐขาดการวางแผนรองรับการขยายตัวของเกสต์เฮ้าส์ ทั้งทางด้านสาธารณูปโภคและสาธารณูปการ รวมทั้งพื้นที่ในการรองรับ ที่จะส่งผลให้เกิดปัญหาในอนาคตขึ้นประกอบกับแผนในระดับเมือง ได้แก่ ผังเมืองรวมของกรุงเทพมหานครนั้น ได้กำหนดการใช้ที่ดินและควบคุมความสูงของอาคารในพื้นที่ของกรุงรัตนโกสินทร์ ซึ่งเป็นการวางแผนที่เน้นการอนุรักษ์ทางกายภาพแต่ขาดการวางแผนหรือมองสิ่งที่มีมาควบคู่กับการเกิดของกรุงรัตนโกสินทร์นั่นคือการวางแผนที่จะอนุรักษ์คนหรือวิถีชีวิตและความเป็นชุมชนดั้งเดิม