วัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาถึงความชุกของภาวะหลอดลมไวเกินในผู้ป่วยเด็กที่หายใจมีเสียงหวีดร่วมกับการติดเชื้อเฉียบพลันของระบบหายใจ 2. ศึกษาลักษณะทางคลินิกที่สัมพันธ์กับภาวะหลอดลมไวเกิน รูปแบบการวิจัย การวิจัย ณ จุดเวลาใดเวลาหนึ่ง สถานที่ศึกษา หอผู้ป่วยใน ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ประชากร ผู้ป่วยเด็กอายุน้อยกว่าหรือเท่ากับ 5 ปี ที่หายใจมีเสียงหวีดร่วมกับการติดเชื้อเฉียบพลันของระบบหายใจ และเข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยในของโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ระหว่าง1 มิถุนายน 2542 ถึง 10 มีนาคม 2543 วิธีการศึกษา บันทึกข้อมูลเกี่ยวกับลักษณะทั่วไป, ประวัติการเจ็บป่วย,ประวัติภูมิแพ้ของผู้ ป่วยและครอบครัว, การเลี้ยงดูและสภาพแวดล้อมโดยผู้ทำการวิจัยสอบถามจากบิดามารดาของผู้ป่วย หรือผู้เลี้ยงดูตรวจร่างกายและบันทึกอาการแสดงต่าง ๆ ให้คะแนนตาม clinical scoreโดยดูอัตราการหายใจ retraction, air entry และ wheezingรวมทั้งบันทึกอัตราการเต้นของหัวใจและปริมาณความอิ่มตัวของออกซิเจนโดยใช้เครื่อง pulse oximeter และทำการวัดสมรรถภาพปอดก่อน และหลังพ่นยาขยายหลอดลมโดยวิธี tidal breathing เพื่อบันทึกค่าตัวแปรต่าง ๆ โดยที่ถ้าค่าV(,PTEF)/V(,E) และ T(,PTEF)/T(,E) เพิ่มขึ้นมากกว่าหรือเท่ากับร้อยละ 20 หรือT(,EF25)/P(,TEF) เพิ่มขึ้นมากกว่าหรือเท่ากับร้อยละ 20 จะให้การวินิจฉัยว่ามีภาวะหลอดลมไวเกินนำจำนวนผู้ป่วยที่ให้ผลบวกจากการทดสอบสมรรถภาพปอดมาคำนวณค่าความชุกและเปรียบเทียบลักษณะทางคลินิกระหว่างกลุ่มที่มีภาวะหลอดลมไวเกินกับกลุ่มที่ไม่ตอบสนองต่อยาขยายหลอดลมโดยใช้ Chi-square test หรือ Fisher exacttest และ Student t-test ค่า p < 0.05 ถือว่ามีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการศึกษา ผู้ป่วยเด็กอายุน้อยกว่าหรือเท่ากับ 5 ปี ที่หายใจมีเสียงหวีดร่วมกับการติดเชื้อเฉียบพลันของระบบหายใจจำนวนทั้งหมด 76 คน ที่ได้รับการตรวจสมรรถภาพปอดก่อนและหลังการพ่นยาขยายหลอดลม เพื่อวินิจฉัยภาวะหลอดลมไวเกินพบว่ามีผู้ป่วยที่ให้ผลการตรวจสมรรถภาพปอดที่ตอบสนองต่อมาขยายลอดลมจำนวน 27 ราย คิดเป็นความชุกของภาวะหลอดลมไวเกินได้ร้อยละ 35.5และพบว่าประวัติหอบหืดในครอบครัวโดยเฉพาะอย่างยิ่งในมารดา และประวัติการสูบบุหรี่ของคนในบ้านเป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการเกิดภาวะหลอดลมไวเกิน บทสรุป ความชุกของภาวะหลอดลมไวเกินในเด็กที่อายุน้อยกว่าหรือเท่ากับ 5 ปีที่หายใจมีเสียงหวีดร่วมกับการติดเชื้อเฉียบพลันของระบบหายใจ มีค่าเท่ากับร้อยละ 35.5 และพบว่าประวัติหอบหืดในครอบครัวโดยเฉพาะอย่างยิ่งในมารดา และประวัติการสูบบุหรี่ของคนในบ้านเป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะหลอดลมไวเกิน