วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ มีจุดประสงค์ที่จะสำรวจบริบทท้องถิ่นของการอพยพของชาวไทยใหญ่จากประเทศพม่ามายังจังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยการศึกษาว่าชุมชนที่เป็นกลุ่มชนชาติที่มาจากที่อื่นนั้น ถูกก่อตั้งขึ้นอย่างไรในระดับภูมิภาค งานวิจัยนี้ได้เลือกศึกษาช่วงเวลาระหว่างปี พ.ศ.2505-พ.ศ.2540 เพื่อมุ่งเน้นในรายละเอียดของผู้ที่ถูกจัดประเภทให้เป็นผู้อพยพชาวไทยใหญ่หรือผู้พลัดถิ่นชาวไทยใหญ่ทั่วไป งานวิจัยนี้ได้มุ่งให้ความสนใจกับการปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้อพยพกับคนในท้องถิ่นซึ่งแสดงออกมาในการตั้งถิ่นฐานและกระบวนการกลืนกลายของผู้อพยพและเพื่อให้เข้าใจปรากฎการณ์นี้จากมุมมองโดยรอบ งานวิจัยนี้ยังครอบคลุมถึงสาเหตุของการอพยพที่เกิดขึ้นในเขตประเทศพม่า การสนองตอบของรัฐบาลไทย รวมทั้งลักษณะทางภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ และประชากรศาสตร์ ของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ซึ่งเป็นสังคมผู้รับ ถึงแม้ว่ากลุ่มชนเหล่านี้จะมีชื่อเป็นทางการว่า ผู้อพยพ หรือผู้พลัดถิ่น แต่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอนดูเหมือนว่าผู้อพยพได้รับการยอมรับที่แตกต่างออกไปจากที่สังคมภายนอกเรียกขานว่าผู้อพยพ หรือผู้ไร้ถิ่นฐาน เนื่องจากลักษณะเฉพาะของการอพยพของชาวไทยใหญ่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอนนั้นเกิดขึ้นมาโดยตลอดตั้งแต่การก่อตั้งจังหวัดแม่ฮ่องสอน และตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเกี่ยวพันกันอย่างเหนียวแน่นในทางประวัติศาสตร์ กับชุมชนชาวไทยใหญ่ในประเทศพม่า จากความสัมพันธ์กับชาวบ้านโดยใช้ความสัมพันธ์ที่มีอยู่ก่อน กับสังคมผู้รับและค่อยๆ คลายกลายเป็นสมาชิกของชุมชนไทยใหญ่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน การมีปฏิสัมพันธ์เชิงรุกระหว่างผู้อพยพและชาวบ้านสามารถสังเกตได้ในขณะทำวิจัยภาคสนาม งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่าการตั้งถิ่นฐานของผู้อพยพ และกระบวนการกลืนกลายได้รับอิทธิพลอย่างมากจากประวัติศาสตร์และลักษณะเฉพาะของพื้นที่ซึ่งการอพยพได้เกิดขึ้นในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน ลักษณะเหล่านี้ได้ก่อให้เกิดเครือข่ายของผู้อพยพ ซึ่งถือเป็นระบบสนับสนุน และผู้ให้ความเห็นอกเห็นใจในสังคมผู้รับ ดังนั้นการตั้งถิ่นฐานและการกลืนกลายในสังคมผู้รับ จึงดำเนินไปได้ด้วยดีกว่ากรณีอื่นๆ ลักษณะเช่นนี้สามารถนำไปสู่การอธิบายการโยกย้ายครั้งต่อไปของผู้อพยพ การรักษาและการสร้างลักษณะของระบบการอพยพในพื้นที่เขตนี้และยังเป็นที่ชัดเจนว่าชาวบ้านมองเห็นและสนองตอบต่อการหลั่งไหลเข้ามาของผู้อพยพด้วยทัศนคติที่แตกต่างไปจากรัฐบาลไทย ดังนั้นการศึกษาในครั้งต่อไปที่ควรจะเป็นคือการวิเคราะห์เกี่ยวกับปรากฎการณ์การอพยพจากมุมมองของท้องถิ่น