การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความเที่ยงและความคลาดเคลื่อนอย่างเป็นระบบในการประมาณค่าของมาตรประมาณค่าแบบลิเคอร์ทและมาตรประมาณค่าแบบยึดพฤติกรรมในการประเมินการสอนของครู สถานการณ์ที่ใช้ในการศึกษา คือ การให้ครูผู้สอนประเมินตนเอง และให้นักเรียนประเมินครูผู้สอน ในการศึกษาครั้งนี้จะประเมินการสอนของครูในขั้นก่อนสอน ขณะสอนและหลังสอน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ครูผู้สอนวิชาคณิตศาสตร์ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 63 คน และนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ครูผู้สอนได้คัดเลือกมาจำนวน 52 ห้องเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบประเมินพฤติกรรมการสอนของครูที่มีลักษณะเป็นแบบมาตรประมาณค่าแบบลิเคอร์ทและมาตรประมาณค่าแบบยึดพฤติกรรม เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการส่งแบบสอบถามทางไปรษณีย์ วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อตรวจสอบความเที่ยงโดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ระหว่างชั้นคะแนน (Intraclass correlation coefficient)แล้วทดสอบความแตกต่างด้วย The Wilcoxon Signed Ranks Test วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อตรวจสอบความคลาดเคลื่อนเชิงปล่อยหรือกดคะแนน (Leniency error) ด้วยการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยเลขคณิต (X('-))ของคะแนนผลการประเมินและทดสอบความแตกต่างระหว่างกรณีใช้มาตรประมาณค่าต่างรูปแบบกันด้วยThe Wilcoxon Signed Ranks Test วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อตรวจสอบความคลาดเคลื่อนอันเนื่องมาจากการเคยมีปฏิสัมพันธ์มาก่อน (Halo error) ด้วยการเปรียบเทียบค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน(S.D.) ของคะแนนผลการประเมินและทดสอบความแตกต่างระหว่างกรณีใช้มาตรประมาณค่าต่างรูปแบบกันด้วย t-test กรณีกลุ่มตัวอย่างไม่เป็นอิสระจากกัน (Dependent samples) ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. ผลการตรวจสอบความเที่ยงในการประมาณค่าจากการวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ระหว่างคะแนนผลการประเมินตนเองของครูผู้สอนกับคะแนนผลการประเมินครูผู้สอนโดยนักเรียน ทำให้สรุปว่า ยังไม่มีหลักฐานยืนยันได้ว่ามาตรประมาณค่าแบบยึดพฤติกรรมให้ค่าความเที่ยงระหว่างผู้ประเมินสูงกว่ามาตรประมาณค่าแบลิเคอร์ท 2. ผลการตรวจสอบความคลาดเคลื่อนเชิงปล่อยคะแนน (Leniency error) จากการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยเลขคณิตของผลการประเมินพฤติกรรมระหว่างกรณีใช้มาตรประมาณค่าแบบยึดพฤติกรรมกับมาตรประมาณค่าแบบลิเคอร์ทเป็นเครื่องมือประเมิน โดยการวิเคราะห์เป็นรายข้อและรายด้านพฤติกรรม ทั้งในสถานการณ์การประเมินตนเองของครูผู้สอนและการประเมินครูผู้สอนโดยนักเรียนทำให้สรุปได้ว่า ยังไม่มีหลักฐานยืนยันได้ว่ามาตรประมาณค่าแบบยึดพฤติกรรมปรากฎความคลาดเคลื่อนเชิงปล่อยคะแนนน้อยกว่ามาตรประมาณค่าแบบลิเคอร์ท 3. ผลการตรวจสอบความคลาดเคลื่อนอันเนื่องมาจากการเคยมีปฏิสัมพันธ์มาก่อน (Halo error)จากการเปรียบเทียบค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของคะแนนรายพฤติกรรมของผู้ประเมินแต่ละคนเป็นดัชนีบ่งชี้การเกิดความคลาดเคลื่อนในการประเมินระหว่างกรณีใช้มาตรประมาณค่าแบบยึดพฤติกรรมกับมาตรประมาณค่าแบบลิเคอร์ทเป็นเครื่องมือประเมิน ทั้งในสถานการณ์การประเมินตนเองของครูผู้สอนและการประเมินครูผู้สอนโดยนักเรียน ทำให้สรุปได้ว่า มาตรประมาณค่าแบบยึดพฤติกรรมปรากฎความคลาดเคลื่อนเนื่องมาจากการเคยมีปฏิสัมพันธ์มาก่อน น้อยกว่ามาตรประมาณค่าแบบลิเคอร์ท