การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการทางการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษของนักเรียนและวิเคราะห์อิทธิพลของปัจจัยที่มีต่อพัฒนาการทางการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษ กลุ่มตัวอย่างคือนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 512 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบทดสอบผลการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษ แบบทดสอบพื้นฐานความรู้เดิม แบบวัดเจตคติต่อการเรียนภาษาอังกฤษ แบบวัดแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ทางการเรียนภาษาอังกฤษ แบบวัดเชาวน์ปัญญา แบบสอบถามคุณภาพการสอนของครูและแบบสอบถามสภาพแวดล้อมทางบ้าน สำหรับแบบทดสอบผลการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษทำการเก็บรวบรวมข้อมูลจำนวน 7 ครั้ง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมเอชแอลเอ็มและโปรแกรม SPSS/PC('+)ผลการวิจัยที่สำคัญมีดังนี้ 1. พัฒนาการทางการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษมีลักษณะเป็นโมเดลพัฒนาการเชิงเส้นตรง 2. ผลการวิเคราะห์โมเดลพัฒนาการเชิงเส้นตรง มีดังนี้ 2.1 ผลการวิเคราะห์ขั้นโมเดลศูนย์ พบว่า ค่าเฉลี่ยสภาพเริ่มต้นของผลการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษของนักเรียน มีค่าเท่ากับ 30.72 และมีความผันแปรระหว่างบุคคลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 2.2 ผลการวิเคราะห์โมเดลพัฒนาการของผลการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษ พบว่า 1) ค่าเฉลี่ยสภาพเริ่มต้นและค่าเฉลี่ยอัตราพัฒนาการของผลการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษมีผลต่อการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษของนักเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.01 และมีความผันแปรระหว่างบุคคลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 2) ตัวแปรระดับการวัดซ้ำ คือช่วงเวลาที่ใช้ในการวัด สามารถอธิบายความผันแปรของผลการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษของนักเรียนได้ประมาณร้อยละ 85 3) ค่าความเที่ยงในการประมาณค่าพารามิเตอร์ของค่าสภาพเริ่มต้นและอัตราพัฒนาการของผลการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษ มีค่าเท่ากับ 0.940 และ 0.712 ตามลำดับ 3. ผลการวิเคราะห์โมเดลเชิงสาเหตุแบบพหุระดับของพัฒนาการทางการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษ พบว่า 3.1 ตัวแปรที่มีอิทธิพลในเชิงสาเหตุทางตรงต่อค่าสภาพเริ่มต้นและอัตราพัฒนาการทางการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษของนักเรียน คือ พื้นฐานความรู้เดิม และแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ทางการเรียนภาษาอังกฤษ 3.2 ตัวแปรที่มีอิทธิพลในเชิงสาเหตุทางอ้อมต่อค่าสภาพเริ่มต้นและอัตราพัฒนาการทางการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษของนักเรียน คือ ระดับการศึกษาของผู้ปกครอง รายได้ของผู้ปกครองความสัมพันธ์ภายในครอบครัว และการสนับสนุนการเรียนภาษาอังกฤษของผู้ปกครอง 3.3 ตัวแปรที่มีอิทธิพลในเชิงสาเหตุทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อค่าสภาพเริ่มต้นและอัตราพัฒนาการทางการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษของนักเรียน คือ เชาวน์ปัญญา เจตคติต่อการเรียนคำศัพท์ภาษาอังกฤษ คุณภาพการสอนของครู และตัวแปรความเป็นเพศหญิง