การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลัก 2 ประการ คือ ประการแรก เพื่อสร้างและพัฒนาตัวบ่งชี้สถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมของครอบครัวนักเรียนโรงเรียนมัธยมศึกษาของรัฐในกรุงเทพมหานคร โดยสร้างและพัฒนาตัวบ่งชี้สถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมของครอบครัวนักเรียน ตรวจสอบความตรงเชิงเกณฑ์สัมพันธ์ ตรวจสอบความตรงเชิงโครงสร้างของตัวบ่งชี้สถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมของครอบครัวนักเรียน ประการที่สอง เพื่อสร้างและพัฒนาเกณฑ์จัดช่วงชั้นทางสังคมของครอบครัวนักเรียนโรงเรียนมัธยมศึกษาของรัฐในกรุงเทพมหานคร ตรวจสอบความตรงเชิงเกณฑ์สัมพันธ์ของการจัดช่วงชั้นทางสังคมของครอบครัวนักเรียน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนและบิดาหรือมารดาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2-6 ของโรงเรียน 4 แห่ง ที่สังกัดกองการมัธยมศึกษาในกรุงเทพมหานคร ปีการศึกษา 2541 จำนวน 1,425 คน สุ่มจากประชากร 268,321คน/ครอบครัว เครื่องมือที่ใช้เพื่อพัฒนาตัวบ่งชี้สถานภาพทางเศรษฐกิจสังคม ได้แก่แบบสอบถามสำหรับบิดาหรือมารดาเกี่ยวกับสถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมของครอบครัวและเครื่องมือที่ใช้ตรวจสอบความตรง ได้แก่ แบบสอบถามความคาดหวังของบิดามารดาต่อการศึกษาของบุตร แบบวัดเชาวน์ปัญญา แบบวัดแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ และแบบบันทึกคะแนนเฉลี่ยของนักเรียน ผลการวิจัยสรุปได้ว่า ตัวบ่งชี้สถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมของครอบครัวนักเรียนได้มาจากองค์ประกอบ 6 ตัว คือ อาชีพ การเป็นเจ้าของทรัพย์สิน การมีรายได้ การศึกษา อำนาจ และสภาพแวดล้อมของครอบครัว มีความตรงเชิงโครงสร้าง ความตรงเชิงเกณฑ์สัมพันธ์ การจัดช่วงชั้นทางสังคมแบ่งเป็น 5 ช่วงชั้น ผลการเปรียบเทียบความสอดคล้องของการจัดช่วงชั้นทางสังคมระหว่างเกณฑ์จากสถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมของครอบครัวนักเรียนที่พัฒนาขึ้นกับสถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมของครอบครัวนักเรียนที่นิยมใช้ พบว่า มีความสอดคล้องกัน ร้อยละ 58.47 และกับเกณฑ์เชิงจิตวิสัย พบว่ามีความสอดคล้องกัน ร้อยละ 69.56