การวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาโปรแกรมความร่วมมือระหว่างโรงเรียนและชุมชนตามแนวคิดพหุวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาการสอนระดับอนุบาล ในชุมชนไทยมุสลิมภาคใต้ โดยโปรแกรมที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 4 ขั้นตอน คือ ขั้นที่ 1 เตรียมการ ขั้นที่ 2 สร้างโปรแกรมฯ ขั้นที่ 3 การทดลองใช้โปรแกรมฯ และขั้นที่ 4 การปรับปรุงโปรแกรมฯ กรณีศึกษา คือ ประชาชนในชุมชนบ้านตะโละแอเลาะ และบุคลากรในโรงเรียนบ้านตะโละแอเลาะ ในปี พ.ศ.2541-2542 อำเภอท้ายเภา ภาคใต้ตอนล่างของประเทศไทย ซึ่งเป็นสมาชิกกลุ่มทำงาน และสมาชิกสนับสนุน ผลการวิจัยมีดังนี้ 1. โปรแกรมที่พัฒนาขึ้นเป็นแนวทางในการทำงานความร่วมมือระหว่างโรงเรียน และชุมชนตามแนวคิดพหุวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาการสอนระดับอนุบาล ในชุมชนไทยมุสลิมภาคใต้ ประกอบด้วยหลักการวัตถุประสงค์ เนื้อหา การดำเนินการใช้ และการประเมินผล ผู้ใช้โปรแกรมฯ คือ ครูอนุบาล สมาชิกกลุ่มทำงานและสมาชิกสนับสนุน กระบวนการทำงานมี 3 ระยะ คือ ระยะก่อนปฏิบัติการ ระยะปฏิบัติการและระยะประเมินการทำงาน สื่อการใช้โปรแกรมฯ ประกอบด้วย คู่มือการใช้โปรแกรมฯ และแนวทางการศึกษาชุมชน 2. ผลการทดลองใช้โปรแกรมฯ พบว่า การสอนระดับอนุบาล แสดงให้เห็นการยอมรับ และเห็นคุณค่าวัฒนธรรมตนเอง และวัฒนธรรมอื่น ใน 7 องค์ประกอบ คือ 1) การจัดประสบการณ์การสอนระดับอนุบาล 2) ความสัมพันธ์ระหว่างบุคลากรในโรงเรียน 3) ความสัมพันธ์ระหว่างบุคลากรในโรงเรียนที่มีต่อนักเรียนและชุมชน 4) วิธีสอน 5) สภาพแวดล้อม และสื่อ 6) ภูมิปัญญาชุมชน 7) นโยบายร่วมกันของโรงเรียนและชุมชน