การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาและเปรียบเทียบความคิดเห็นของครูประจำกลุ่มและนักศึกษา ที่มีต่อบทบาทที่คาดหวังและบทบาทที่เป็นจริงในการปฏิบัติงานของครูประจำกลุ่ม หลักสูตรการศึกษานอกโรงเรียน ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพพุทธศักราช 2539 ใน 5 ด้าน คือ ด้านการประชาสัมพันธ์ ด้านการแนะแนว ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ด้านการประสานงาน และด้านการวัดและประเมินผล กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา คือ ครูประจำกลุ่มและนักศึกษา ในภาคเรียนที่ 1ปีการศึกษา 2541 เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นและให้กลุ่มตัวอย่างตอบแบบสอบถาม 598 ฉบับ ได้กลับคืน 455 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ76.08 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยโดยการทดสอบค่าที ผลการวิจัย พบว่า 1. ครูประจำกลุ่มและนักศึกษา มีความคิดเห็นเกี่ยวกับบทบาทที่คาดหวังในการปฏิบัติงานของครูประจำกลุ่มหลักสูตรการศึกษานอกโรงเรียน ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2539 อยู่ในเกณฑ์มากทุกด้าน 2. ครูประจำกลุ่มและนักศึกษา มีความคิดเห็นเกี่ยวกับบทบาทที่เป็นจริงในการปฏิบัติงานของครูประจำกลุ่มหลักสูตรการศึกษานอกโรงเรียน ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2539 อยู่ในเกณฑ์ปานกลางทุกด้าน ยกเว้นด้านการวัดและประเมินผลครูประจำกลุ่มเห็นว่าปฏิบัติจริงอยู่ในเกณฑ์มาก 3. ผลการเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างบทบาทที่คาดหวังและบทบาทที่เป็นจริงในการปฏิบัติงานของครูประจำกลุ่มหลักสูตรการศึกษานอกโรงเรียน ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2539 ตามความคิดเห็นของครูประจำกลุ่มและนักศึกษา แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยคะแนนเฉลี่ยบทบาทที่คาดหวังสูงกว่าบทบาทที่เป็นจริงทุกด้าน ซึ่งสอดคล้องกับสมมติฐานที่ตั้งไว้ 4. ผลการเปรียบเทียบความคิดเห็นระหว่างครูปรจำกลุ่มและนักศึกษา ที่มีต่อบทบาทที่คาดหวังและบทบาทที่เป็นจริงในการปฏิบัติงานของครูประจำกลุ่มหลักสูตรการศึกษานอกโรงเรียน ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2539 แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ในด้านการแนะแนว ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนและด้านการวัดและประเมินผล ซึ่งสอดคล้องกับสมมติฐานที่ตั้งไว้