การวิจัยครั้งนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาถึงพัฒนาการและสถานภาพปัจจุบันของการศึกษาด้านนิเทศศาสตร์ระดับปริญญาตรีในประเทศไทย ตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง(พ.ศ.2482) จนถึง พ.ศ.2540 รวมทั้งศึกษาปัจจัยทางสังคมที่มีผลต่อพัฒนาการของการศึกษาในสาขานี้ ตลอดจนทิศทางและแนวโน้มของการศึกษาด้านนิเทศศาสตร์ในประเทศไทย การวิจัยนี้ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเน้นการวิจัยเอกสารประกอบการสัมภาษณ์ ผลการวิจัย พบว่า นับแต่การกำเนิดของสาขาวิชานิเทศศาสตร์ใน พ.ศ.2482การศึกษาด้านนี้อาจจำแนกปัจจัยที่มีอิทธิพลได้เป็น 5 ยุค คือ ยุคการก่อตั้ง (พ.ศ.2482-2490) ที่อิทธิพลและแนวคิดของตะวันตกมีบทบาท ยุคที่ 2 เป็นการก่อตัวขึ้นใหม่หลังหยุดดำเนินการ (พ.ศ.2491-2513) โดยมีปัจจัยด้านอุตสาหกรรมสื่อสารมวลชนแสดงบทบาทสำคัญ ยุคที่ 3 เป็นการขยายสถานภาพและขยายสาขาวิชาใหม่ๆ (พ.ศ.2514-2527) ปัจจัยที่มีบทบาทเด่น คือ นโยบายการศึกษาแห่งชาติ ยุคที่ 4 (พ.ศ.2528-2538) เป็นการขยายตัวของมหาวิทยาลัยเอกชนและสถาบันราชภัฎ ปัจจัยที่มีบทบาทคือ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และยุคที่ 5 (พ.ศ.2539-2540)จากสื่อสู่เทคโนโลยี พบว่า การขยายตัวของเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นปัจจัยผลักดันที่สำคัญ ลักษณะพัฒนาการของการศึกษาด้านนิเทศศาสตร์ดำเนินไปใน 2 ลักษณะ คือความคงที่ และการเปลี่ยนแปลง ลักษณะคงที่ซึ่งยังคงเหมือนเดิมนับแต่แรกก่อตั้ง คือรายวิชาส่วนใหญ่ที่เปิดสอน โครงสร้างหลักสูตร อันได้แก่ การจัดหมวดวิชาต่างๆในหลักสูตร ส่วนความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น คือ การลดรายวิชาที่ไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน และการเพิ่ม คือ การเปิดสาขาใหม่ การขยายตัวในสถาบันอุดมศึกษา เมื่อพิจารณาจากประวัติศาสตร์ของพัฒนาการที่ผ่านมา ทิศทางและแนวโน้มการศึกษาด้านนิเทศศาสตร์ในประเทศไทย มหาวิทยาลัยเดิมที่เคยเปิดสอนด้านนิเทศศาสตร์อยู่จะยังคงสอนในแนวทางเดิมที่เน้นสื่อเป็นสำคัญ จะไม่มีความเปลี่ยนแปลงในลักษณะของการยกเครื่องหลักสูตร โดยอาจมีการปรับเนื้อหาวิชา หรือเพิ่มลดรายวิชาเล็กน้อยเพื่อความเหมาะสมกับความต้องการของสังคม หากจะมีความเปลี่ยนแปลงในทิศทางใหม่จะเกิดขึ้นในมหาวิทยาลัยตั้งใหม่ เช่น มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารีซึ่งสอนนิเทศศาสตร์ที่เน้นความสำคัญของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ