วิทยานิพนธ์เรื่องบทบาทของรัฐในการตรวจพิจารณาภาพยนตร์นี้มุ่งศึกษาถึงความเป็นมา หลักเกณฑ์กระบวนการตรวจพิจารณาภาพยนตร์และบทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการตรวจพิจารณาภาพยนตร์ตามพระราชบัญญัติภาพยนตร์ พุทธศักราช 2473ในการตรวจพิจารณาภาพยนตร์ ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อนำออกเผยแพร่ตามโรงมหรสพหรือนำออกนอกราชอาณาจักร ทั้งศึกษาจากแหล่งข้อมูลเอกสาร เนื้อหาภาพยนตร์ที่ไม่อนุญาตให้นำออกฉายในช่วงปี 2536-2540 และสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างเพื่อทราบถึงบทบาทหน้าที่กระบวนการทำงานและผลงานที่สัมฤทธิ์ผลของการตรวจพิจารณาภาพยนตร์ สำหรับใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาการตรวจพิจารณาภาพยนตร์ ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันได้เหมาะสมขึ้น การศึกษาวิจัยในเรื่องนี้ เป็นการศึกษาวิจัยในเชิงคุณภาพโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อทราบความเป็นมา หลักเกณฑ์การทำงานและบทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการตรวจพิจารณาภาพยนตร์ในปัจจุบัน ได้ทำการศึกษาวิจัยทางด้านเอกสารและจากการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลหลัก (Key informants) โดยรวบรวมความคิดเห็นและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับบทบาทของรัฐในการตรวจพิจารณาภาพยนตร์นำผลมาวิเคราะห์และวิจัย ผลการวิจัยพบว่า รัฐยังคงเข้ามามีบทบาทเกี่ยวกับการควบคุมดูแลทางด้านขนบธรรมเนียม ศีลธรรม ประเพณีและการเผยแพร่สื่อในลักษณะลามกอนาจารและด้านกามารมณ์เป็นส่วนใหญ่ โดยยังคงเป็นไปในรูปแบบของคณะกรรมการตรวจพิจารณาภาพยนตร์ซึ่งควรมีการปรับปรุงองค์ประกอบของคณะกรรมการฯ ที่มาจากหน่วยงานภาคเอกชนเข้ามามีบทบาทเพิ่มมากขึ้น เชื่อว่าจะเป็นการพัฒนาวงการภาพยนตร์ไทยต่อไปได้ในระดับหนึ่ง