รูปแบบอาคารประเภทบ้านพักอาศัยในอดีตเกิดจากปัจจัยแวดล้อมต่าง ๆ เช่น ปัจจัยทางด้านสังคม วัฒนธรรมภูมิอากาศเทคโนโลยี เป็นต้น และได้รับการพัฒนารูปแบบจนมีเอกลักษณ์ไทยที่เด่นชัด แต่ในปัจจุบันปัจจัยแวดล้อมต่าง ๆดังกล่าวได้มีการเปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปัจจัยทางด้านเทคโนโลยี ซึ่งเกี่ยวกับวัสดุและวิธีการก่อสร้างสมัยใหม่ เป็นปัจจัยหลักประการหนึ่งที่มีผลต่อรูปแบบงานสถาปัตยกรรม ขณะเดียวกันในการออกแบบบ้านพักอาศัยก็ควรที่จะคงเอกลักษณ์ไทยที่มีการพัฒนารูปแบบมาจากอดีตไว้เพื่อเป็นการรักษาบริบทโดยรวมของสังคมและวัฒนธรรมไทยไว้และในช่วงเวลาที่ผ่านมาได้มีการตื่นตัวในการสร้างสรรค์งานสถาปัตยกรรมให้มีลักษณะไทย ดังจะเห็นได้จากสมาคมสถาปนิกสยามฯ ได้ตัดสินให้รางวัลงานสถาปัตยกรรมดีเด่น ประเภทบ้านพักอาศัยที่แสดงถึงลักษณะไทยสมัยใหม่ อาคารดังกล่าวถือได้ว่าเป็นอาคารที่มีคุณค่าควรแก่การศึกษาเป็นอย่างยิ่งอย่างไรก็ตาม การออกแบบบ้านพักอาศัยให้มีลักษณะไทยสมัยใหม่มีแนวโน้มที่จะต้องอาศัยลักษณะไทยในอดีตมาพัฒนารูปแบบให้สอดคล้องกับวัสดุและเทคโนโลยีในปัจจุบัน เพื่อให้ผู้พบเห็นอาคารสามารถเข้าใจได้ ผู้วิจัยได้ทำการศึกษาทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องเพื่อเป็นแนวทางในการศึกษาลักษณะไทยสมัยใหม่จากอาคารตัวอย่าง ซึ่งเป็นอาคารที่ได้รับรางวัลสถาปัตยกรรมดีเด่นจากสมาคมสถาปนิกสยามฯ และอีกส่วนหนึ่งเป็นอาคารซึ่งเป็นที่ยอมรับในคุณค่าทางสถาปัตยกรรม โดยทำการสำรวจลักษณะกายภาพของอาคารดังกล่าว พร้อมทั้งศึกษาความคิดเห็นของสถาปนิกผู้ออกแบบ ผู้ใช้สอยอาคาร คณะกรรมการตัดสินรางวัลสมาคมสถาปนิกสยามฯ และอีกส่วนหนึ่งเป็นผู้ทรงคุณวุฒิด้านสถาปัตยกรรมไทย ที่มีต่อลักษณะไทยสมัยใหม่ของอาคารตัวอย่างที่ศึกษาและความคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาลักษณะไทยสมัยใหม่สำหรับงานสถาปัตยกรรมประเภทบ้านพักอาศัย เพื่อนำข้อมูลที่ได้ไปสร้างแบบสอบถาม สำหรับสอบถามความคิดเห็นในเรื่องดังกล่าวกับกลุ่มสถาปนิกทั่วไป และกลุ่มบุคคลทั่วไป ผลจากการวิจัยที่ได้ทำให้ทราบถึงลักษณะไทยสมัยใหม่ที่เด่นชัด ลักษณะไทยเชิงรูปธรรม ได้แก่ การจัดกลุ่มอาคาร ลักษณะหลังคา ชาน เสาลอย ซุ้มประตู พื้นที่ว่างเชื่อมภายนอกอาคาร สัดส่วนและการเจาะช่องเปิด ราวระเบียงลายหน้าจั่ว ค้ำยัน การจัดภูมิทัศน์ และลักษณะไทยเชิงนามธรรม ได้แก่ ลักษณะเบาและลอยตัว ลักษณะโปร่ง-โล่งลักษณะร่มรื่น ส่วนแนวทางการพัฒนาลักษณะไทยสมัยใหม่สำหรับงานสถาปัตยกรรมประเภทบ้านพักอาศัย มีความสอดคล้องกับปัจจัยที่เกี่ยวข้องในการออกแบบให้มีลักษณะไทยสมัยใหม่ได้แก่ การนำลักษณะไทยมาใช้ในการออกแบบ สภาพแวดล้อมประโยชน์ใช้สอยสมัยใหม่ วัสดุและเทคโนโลยี การอนุรักษ์พลังงาน นอกจากนี้ จากการศึกษายังพบว่าลักษณะไทยสมัยใหม่บางประการ และแนวทางการพัฒนาลักษณะไทยสมัยใหม่บางเรื่อง กลุ่มสถาปนิกทั่วไปและกลุ่มบุคคลทั่วไป มีความคิดเห็นที่แตกต่างกัน ทั้งนี้ ย่อมแสดงให้เห็นว่าสถาปนิกผู้ออกแบบควรตระหนักถึง ความคิดเห็นของกลุ่มบุคคลทั่วไปที่มีต่อลักษณะไทยสมัยใหม่ เพื่อเป็นข้อมูลในการออกแบบต่อไป