การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการจัดการสอนภาษาไทย 2) เพื่อศึกษาการปฏิบัติงานด้านงานกิจการนักเรียน งานแนะแนว งานธุรการ และงานพัฒนา 3) เพื่อศึกษาคุณลักษณะในการปฏิบัติงานด้านการมีคุณธรรมจรรยาบรรณของครูภาษาไทยดีเด่นสังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดปัตตานี ผลการวิจัยพบว่า ด้านการเตรียมการสอนครูภาษาไทยดีเด่นเตรียมการสอนล่วงหน้าทุกครั้ง ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ครูภาษาไทยดีเด่นยึดนักเรียนเป็นศูนย์กลางตามวิธีสอนแบบมุ่งประสบการณ์ภาษา ซึ่งการสอนจะใช้การเน้นย้ำ ซ้ำ ทวน เป็นพิเศษสำหรับนักเรียนที่พูดภาษามลายูด้านการใช้สื่อการสอน ครูภาษาไทยดีเด่นผลิตขึ้นเอง และใช้บัตรคำ บัตรภาพ แถบประโยค และของจริงบ่อยที่สุด ด้านการจัดบรรยากาศในห้องเรียน ครูภาษาไทยดีเด่นจัดเป็นมุมประสบการณ์ต่าง ๆ ด้านการวัดและประเมินผล ครูภาษาไทยดีเด่นส่วนใหญ่ใช้การสังเกต ซักถามขณะสอน ให้ทำแบบฝึกหัดและทำแบบวัดจุดประสงค์ ด้านกิจกรรมเสริมหลักสูตร ครูภาษาไทยดีเด่นส่วนใหญ่จัดกิจกรรมประกวดด้านต่าง ๆ เกี่ยวกับภาษาไทย ด้านการสอนซ่อมเสริม ครูภาษาไทยดีเด่นดำเนินการสอนตามปัญหาที่พบจากการวัดและประเมินผล ด้านหลักสูตรและการปรับปรุงหลักสูตร ครูภาษาไทยดีเด่นปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับสภาพท้องถิ่นไม่ขัดต่อหลักศาสนาอิสลาม การปฏิบัติงานและงานด้านอื่น ๆ พบว่า ครูภาษาไทยดีเด่นรับผิดชอบงานอื่น ๆ เพิ่มขึ้นจากการสอนปกติส่วนด้านงานกิจการนักเรียน ครูภาษาไทยดีเด่นดำเนินการร่วมกับครูในโรงเรียน ด้านงานแนะแนวเป็นการแนะแนวในห้องเรียน ให้นักเรียนเห็นความสำคัญของการเรียนภาษาไทยงานธุรการเป็นการทำงานด้านงานธุรการชั้นเรียน ด้านงานพัฒนา ครูภาษาไทยดีเด่นศึกษาด้วยตนเองจากหนังสือ จากการอบรม และจากการพูดคุยกับผู้รู้ สำหรับคุณลักษณะในการปฏิบัติงานด้านการมีคุณธรรมจรรยาบรรณของครูภาษาไทยดีเด่น ตามความเห็นของครูและผู้บริหารพบว่า ด้านความขยันในเรื่องความกระตือรือร้นในการปฏิบัติงาน และเรื่องการปฏิบัติงานเต็มความสามารถอย่างสม่ำเสมอ และด้านการประหยัดในเรื่องการรู้จักออมทรัพย์เพื่อความมั่นคงของฐานะอยู่ในระดับมากที่สุดส่วนด้านการมีเมตตากรุณา มีความยุติธรรม มีความรับผิดชอบมีวินัย มีความอดทน มีความรักและศรัทธาในอาชีพครู และการมีความเป็นประชาธิปไตยในการปฏิบัติงานและดำรงชีวิตอยู่ในระดับมาก