การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการสอนโดยเพื่อนด้วยการจับคู่ตามรูปแบบการคิดที่มีต่อการรับรู้ความสามารถของตนเองและผลสัมฤทธิ์ในวิชาคณิตศาสตร์ของนักเรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 5 กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ของโรงเรียนอนุบาลศรีสะเกษ จังหวัดศรีษะเกษจำนวน 15 คน ซึ่งใช้แบบทดสอบเดอะ กรุป เอมเบดเดด ฟิกเกอร์เทสต์ จำแนกนักเรียนเป็นผู้ที่มีรูปแบบการคิดแบบไม่อิสระ(Field Dependence/FD) และรูปแบบการคิดแบบอิสระ (FieldIndependence/FT) และได้จัดกลุ่มตัวอย่างเป็น 3 เงื่อนไขดังนี้ เงื่อนไขที่ 1 จับคู่นักเรียนที่มีรูปแบบการคิดแบบ FDและมีผลสัมฤทธิ์ต่ำในวิชาคณิตศาสตร์ให้ได้รับการสอนโดยนักเรียนที่มีรูปแบบการคิดแบบ FI และมีผลสัมฤทธิ์สูงในวิชาคณิตศาสตร์ เงื่อนไขที่ 2 จับคู่นักเรียนที่มีรูปแบบการคิดแบบ FDและมีผลสัมฤทธิ์ต่ำในวิชาคณิตศาสตร์ให้ได้รับการสอนโดยนักเรียนที่มีรูปแบบการคิดแบบ FD และมีผลสัมฤทธิ์สูงในวิชาคณิตศาสตร์และ เงื่อนไขที่ 3 จับคู่นักเรียนที่มีรูปแบบการคิดแบบ FDและมีผลสัมฤทธิ์ต่ำในวิชาคณิตศาสตร์ให้ได้รับการสอนโดยนักเรียนที่มีผลสัมฤทธิ์สูงในวิชาคณิตศาสตร์ การวิจัยนี้เป็นการทดลองแบบทดสอบก่อนการทดลองและทดสอบหลังการทดลอง ผู้วิจัยทำการทดสอบกลุ่มตัวอย่างทุกเงื่อนไขโดยใช้แบบทดสอบการรับรู้ความสามารถของตนเองและแบบทดสอบความสามารถทางคณิตศาสตร์ในระยะก่อนการทดลอง ผู้วิจัยทำการฝึกอบรมนักเรียนผู้สอน หลังจากนั้นจัดผู้สอนทำหน้าที่สอนผู้เรียนใช้เวลาในการดำเนินการทดลอง 12 ครั้ง ภายใน 3 สัปดาห์ ในระยะหลังการทดลองผู้วิจัยทำการสดสอบกลุ่มตัวอย่างทั้งสามเงื่อนไขโดยใช้แบบทดสอบการรับรู้ความสามารถของตนเองและแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธ์ในวิชาคณิตศาสตร์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลคือการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One Way ANOVA) และการวิเคราะห์ความแตกต่างของค่าเฉลี่ยด้วยค่าที (t-test) ผลการวิจัยพบว่า 1. นักเรียนที่มีรูปแบบการคิดแบบ FD และมีผลสัมฤทธิ์ต่ำในวิชาคณิตศาสตร์จากกลุ่มตัวอย่างทั้ง 3 เงื่อนไขมีคะแนนการรับรู้ความสามารถของตนเองและคะแนนผลสัมฤทธิ์ในวิชาคณิตศาสตร์ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 2. นักเรียนที่มีรูปแบบการคิดแบบ FD และมีผลสัมฤทธิ์ต่ำในวิชาคณิตศาสตร์จากกลุ่มตัวอย่างทั้ง 3 เงื่อนไขมีคะแนนการรับรู้ความสามารถของตนเองและคะแนนผลสัมฤทธิ์ในวิชาคณิตศาสตร์ในระยะหลังการทดลองสูงกว่าระยะก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01