การวิจัยในครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาถึงการใช้ดุลพินิจของผู้ตรวจราชการกรมการปกครองพร้อมทั้งสรุปและนำเสนอข้อเสนอแนะเพื่อการปรับปรุงประสิทธิภาพการตรวจราชการของกรมการปกครองต่อไป การศึกษาวิจัยในครั้งนี้ใช้วิธีการศึกษาแบบบรรยาย โดยการใช้ข้อมูลจากเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการตรวจราชการ และการใช้ดุลพินิจของผู้ตรวจราชการกรมการปกครอง รวมถึงกระบวนการขั้นตอนการตรวจราชการของผู้ตรวจราชการกรมการปกครองระหว่างปี พ.ศ. 2532 - 2538 ผลการศึกษาวิจัยพบว่า ผู้ตรวจราชการกรมการปกครองมีโอกาสที่จะใช้ดุลพินิจในการปฏิบัติหน้าที่ราชการค่อนข้างมากทั้งนี้ เนื่องจากงานส่วนมากเป็นการประเมินประสิทธิภาพและการนำนโยบายของทางราชการไปปฏิบัติอย่างไรก็ตามการใช้ดุลพินิจดังกล่าวผู้ตรวจราชการมักจะมีการคำนึงถึงค่านิยมของข้าราชการด้านความมั่นคง และปลอดภัยในตำแหน่งความมั่นคง และศักดิ์ศรีของข้าราชการ รวมถึงผลประโยชน์และพวกพ้อง นอกจากนี้การวิจัยยังพบว่าการปฏิบัติราชการของผู้ตรวจราชการกรมการปกครองเป็นงานที่มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งในการใช้เป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่ในการตรวจสอบการปฏิบัติราชการของข้าราชการกระทรวง และกรมต่าง ๆกระทรวงต่าง ๆ ควรให้ความสำคัญกับการตรวจราชการนอกจากนี้ ควรมีหน่วยงานช่วยสนับสนุนให้การตรวจราชการเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น