วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาละครพันทางเรื่อง ผู้ชนะสิบทิศ บทประพันธ์ของ เสรี หวังในธรรม จากต้นฉบับเรื่องเดิมของยาขอบ โดยศึกษาตั้ง แต่ประวัติละครพันทางที่เริ่มขึ้นในปลายรัชกาลที่ 4 จนถึงปัจจุบัน ศึกษาขั้นตอนการ แสดงองค์ประกอบที่สำคัญทางการแสดงละครพันทางของกรมศิลปากรตั้งแต่ พ.ศ. 2945 ถึง พ.ศ. 2537 และเน้นกลวิธีการแสดงละครพันทางเรื่อง ผู้ชนะสิบทิศ ที่ เสรี หวังในธรรม ปรับปรุงขึ้นแตกต่างไปจากแบบแผนการแสดงของกรมศิลปากรแต่เดิม วิธีวิจัย ใช้การวิจัยเชิงเอกสาร การสังเกตการแสดงตอนสำคัญ 10 ครั้ง และตอนนั้น ๆ ที่แสดงเป็นครั้งแรกบนเวทีโรงละครแห่งชาติ การสัมภาษณ์แนวลึกผู้ ทรงคุณวุฒิและผู้เกี่ยวข้องกับการแสดง ผู้ชมตลอดจนประสบการณ์ของผู้วิจัยในละคร เรื่องนี้มาโดยตลอด ผลการวิจัยพบว่า ละครพันทางที่ริเริ่มโดยเจ้าพระยามหินทรศักดิ์ธำรง เป็น การแสดงละครรำออกภาษาทั้งเรื่องดนตรี ฟ้อนรำ ให้ต่างไปจากละครรำของไทยใน ยุคนั้น ต่อมาพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยานราธิปประพันธ์พงศ์ ได้จัดการแสดงละ ครแบบพันทางขึ้น โดยทรงพัฒนาให้วิจิตรขึ้น ครั้นถึงยุคกรมศิลปากรก็ได้จัดการแสดงละครพันทางสืบมาจนถึงปัจจุบัน โดยปรับปรุงรูปแบบให้กระทัดรัด หรูหรา และ มีองค์ประกอบการแสดงมากขึ้น อาทิ ระบำ ในปี พ.ศ. 2528 นายเสรี หวังในธรรม จัดแสดงละครพันทางเรื่องใหม่คือ ผู้ชนะสิบทิศ โดยแปลงบทร้อยแก้วเป็นร้อย กรอง โดยสามารถรักษาอรรถรสของเนื้อหาและภาษาเอาไว้ ให้ตัวละครแสดงนิสัย และอารมณ์แบบสมจริง สอดแทรกความตลกในเนื้อหาและบุคลิกของตัวละคร ออก แบบเครื่องแต่งกายให้แตกต่างไปจากรูปแบบเดิมพอควร เพิ่มความสมจริงในเรื่อง ฉาก แสง เสียง การแสดงละครเรื่องนี้เป็นที่นิยมของคนดูจำนวนมาก การแสดง แบ่งเป็นตอน 60 ตอน แสดงต่อเนื่องกันไปตั้งแต่ต้นจนจบเรื่อง ทำให้คนดูติด ตามตลอดเวลา จากการสังเกตของผู้วิจัยพบว่า คนดูประจำเป็นกลุ่มสตรีวัยประมาณ 27 ถึง 70 ปี