การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบความสามารถในการใช้สำนวนไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 กรุงเทพมหานคร ในโรงเรียนรัฐบาล โรงเรียนเอกชน และโรงเรียนสาธิต ตัวอย่างประชากร คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 1,102 คน จากโรงเรียนสังกัดกรมสามัญศึกษา โรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน โรงเรียนสาธิตสังกัดทบวงมหาวิทยาลัยและโรงเรียนสาธิตสังกัดสถาบันราชภัฎ โดยใช้วิธีสุ่มแบบชั้นหลายขั้นตอน เครื่องมือ ที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบทดสอบความสามารถในการใช้สำนวนไทย ซึ่งผู้วิจัยสร้างขึ้น การวิเคราะห์ข้อมูลตามระเบียบวิธีทางสถิติ ใช้โปรแกรม SPSS/PC('+)วิเคราะห์ค่ามัชฌิมเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ความแปรปรวนทาง เดียว และทดสอบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยระหว่างคู่ด้วยวิธีของเชฟเฟ่ ผลการวิจัย พบว่า 1. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 กรุงเทพมหานคร มีความสามารถในการใช้สำนวนไทยอยู่ในเกณฑ์ปานกลาง 2. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนสาธิตมีความสามารถในการใช้สำ นวนไทยอยู่ในเกณฑ์ปานกลาง นักเรียนโรงเรียนรัฐบาลและโรงเรียนเอกชน มีความสามารถในการใช้สำนวนไทยอยู่ในระดับผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำ 3. นักเรียนโรงเรียนทั้ง 3 ประเภท มีความสามารถในการใช้สำนวนไทย แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ที่ระดับ .05 4. นักเรียนโรงเรียนสาธิตมีความสามารถในการใช้สำนวนไทยสูงกว่านักเรียนโรงเรียนรัฐบาลและโรงเรียนเอกชน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 5. นักเรียนโรงเรียนรัฐบาลมีความสามารถในการใช้สำนวนไทยไม่แตกต่าง จากนักเรียนโรงเรียนเอกชน