การวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาเพื่อต้องการทราบถึงการมีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตยของเจ้าหน้าที่ตำรวจสายตรวจซึ่งปฏิบัติหน้าที่อยู่ตามสถานีตำรวจต่าง ๆ ในกองบัญชาการตำรวจนครบาล โดยใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลจากการตอบแบบสอบถามในช่วงเดือนธันวาคม 2537 จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 450 คน ผลการศึกษาพบว่า การปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจสายตรวจในปัญหาความไม่สงบทางการเมืองนั้น มีส่วนช่วยส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาทางการเมืองอยู่ในระดับค่อนข้างสูง และเจ้าหน้าที่ตำรวจสายตรวจมีความเข้าใจพื้น ฐานในระบอบประชาธิปไตยอยู่ในเกณฑ์ค่อนข้างสูงเช่นกัน แต่การปฏิบัติหน้าที่ จริงของตำรวจสายตรวจทั้งในสภาพปกติและในขณะเกิดความไม่สงบทางการ เมืองนั้น พบว่ามีการปฏิบัติที่ไม่สอดคล้องกับระเบียบแบบแผนที่กำหนดไว้ เมื่อพิจารณาถึงปัจจัยตามลักษณะทั่วไป ซึ่งได้แก่ ชั้นยศ อายุ และระ ดับการศึกษา พบว่ามีเพียงอายุเท่านั้น ที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติหน้าที่จริงของตำรวจสายตรวจในปัญหาความไม่สงบทางการเมือง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (x(...)=.0498) ส่วนความสัมพันธ์กับความเข้าใจพื้นฐานใน ระบอบประชาธิปไตยนั้น พบว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับ ปัจจัยตามลักษณะทั่วไปในทุกปัจจัย (x(...)=.0003, .0015 และ .0205 ตามลำดับ) แต่ไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างการมีส่วนร่วมในการพัฒนาประชา ธิปไตยกับปัจจัยตามลักษณะทั่วไปของกลุ่มตัวอย่าง อนึ่ง ผลการวิจัยพบว่าผู้บังคับบัญชามีอิทธิพลต่อการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจสายตรวจในปัญหาความไม่สงบทางการเมืองในระดับค่อนข้างสูง ส่วนสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้องกับความกดดัน ในขณะปฏิบัติหน้าที่มีผลกระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่ในระดับกลาง