การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาการปรับตัวของนักศึกษาพยาบาลและศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง ปัจจัยส่วนบุคคล อัตมโนทัศน์ ผลสัม ฤทธิ์ทางการเรียน กับการปรับตัวของนักศึกษาพยาบาลและ หาตัวแปรที่ร่วมพยากรณ์การปรับตัวของนักศึกษาพยาบาล ตัวอย่างประชากรเป็นนักศึกษา พยาบาลวิทยาลัยพยาบาลในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สังกัดกระทรวงสาธารณสุข 585 คน ซึ่งได้จาก การสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นแบบวัด อัตมโนทัศน์ซึ่งปรับมาจากเครื่องมือของ ไพจิตรผักเจริญผล และแบบสอบถามการปรับตัว ซึ่งผู้วิจัยสร้างขึ้นเอง ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. ค่าเฉลี่ยการปรับตัวของนักศึกษาพยาบาลโดยรวม และ ด้านการ เรียนภาคทฤษฎีด้านที่พักอาศัย ด้านสภาพแวดล้อมทางกายภาพบนหอผู้ป่วยด้านบรรยากาศบนหอผู้ป่วยและความสัมพันธ์กับอาจารย์นิเทศก์และกลุ่มผู้ร่วม งานอยู่ในระดับ ปานกลาง ส่วนด้าน ความสัมพันธ์ระหว่างอาจารย์และเพื่อน อยู่ในระดับมาก 2. ปัจจัยส่วนบุคคล ด้าน ชั้นปี รายได้ของครอบครัว และตัวแปรผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน อัตมโนทัศน์ มีความสัมพันธ์ทางบวก กับปรับตัวของนักศึกษาพยาบาล อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 (r =.26, r =.04, r =.23)ตามลำดับ 3. ตัวแปรที่สามารถร่วมพยากรณ์การปรับตัวของนักศึกษาพยาบาลกระ ทรวงสาธารณสุขอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 ตามลำดับ คือ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ชั้นปี อัตมโนทัศน์ ซึ่งร่วมพยากรณ์การปรับตัวของนักศึกษาพยาบาลได้ ร้อยละ 22.99 (R('2) = .2299) ให้สมการทำนายดังนี้ Z = 0.400 GPA + .205 Class + .170 scto (สมการในรูปคะแนนมาตรฐาน)