วิทยานิพนธ์นี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อวิเคราะห์นวนิยายอิงพุทธศาสนาในฐานะวรรณกรรมคำสอนร่วมสมัยของนักเขียนนวนิยาย 4 คน คือ สุชีพ ปุญญานุภาพ "ธรรมโฆษ" ทวี วรคุณและวศิน อินทสระ มีผลงานที่เป็นนวนิยายอิงพุทธศาสนาจำนวน22 เรื่อง คือ ใต้ร่มกาสาวพัสตร์ ลุ่มน้ำนัมมทา กองทัพธรรม เชิงผาหิมพานต์ นันทะ-ปชาบดี อาทิตย์ขึ้นทางตะวันตกลีลาวดี ธรรมธาราตะวันออกตะวันตก แสงเทียน ภาพจำลองชีวิต ชีวิตนี้มีอะไร พระอานนท์พุทธอนุชา จอมจักรพรรดิอโศก พุทธจริยา ร่มธรรม อันชนกชนนีนี้รักเจ้าจากวราถึงนภาพร พ่อผมเป็นมหา แม่พริ้งผู้ใจบุญ หลวงพ่อทองวัดโบสถ์ และ วัดดอนบุญ ผลการวิจัยสรุปได้ว่า หลักพุทธปรัชญามีอิทธิพลต่อนวนิยายอิงพุทธศาสนา นักเขียนใช้พุทธปรัชญาเป็นแนวทางในการดำเนินเรื่อง หลักธรรมที่เป็นพุทธปรัชญาเหล่านี้ ได้แก่ ความเป็นอนิจจังของชีวิต การแสวงหาวิธีการคลายความทุกข์ สัมมาทิฎฐิ กฎแห่งกรรม และความสันโดษ นอกจากนี้นักเขียนยังแทรกการสอนจริยธรรมหรือหลักธรรมที่ควรประพฤติและควรละ แบ่งออกเป็น 3 ส่วนคือส่วนที่ควรประพฤติ คือความกตัญญู ความเพียรเพื่อความสำเร็จ ความเมตตาและการให้อภัย ความเสียสละ และความเป็นกัลยาณมิตร ส่วนที่ควรระวัง คือ ความรัก ส่วนที่ควรละ ได้แก่ อบายมุข