แม้ว่าการดำเนินงานในด้านการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก โดยเจ้าหน้าที่ กทม. ในชุมชนแออัดได้ปฏิบัติมาเป็นเวลาหลายปีแล้ว แต่การ เกิดโรคไข้เลือดออกในเขตห้วยขวางยังคงสูงเป็นอันดับ 1 มาตลอด ผู้วิจัยจึงได้ทำการศึกษาครั้งนี้โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภานการณ์ของโรคไข้เลือด ออก สภาพแวดล้อมของชุมชน และการปฏิบัติงานในด้านการป้องกันและควบ คุมโรคไข้เลือดออกของเจ้าหน้าที่ กทม.รวมทั้ง ความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติเกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนใน ชุมชนแออัด เขตห้วยขวาง กรุงเทพมหานคร ประชากรที่ทำการศึกษาทั้งหมด 712 คน โดยสัมภาษณ์หัวหน้าครอบครัว หรือตัวแทนจากครอบครัวที่สุ่มเลือก ได้จำนวน 629 หลังคาเรือน ระยะเวลาในการเก็บข้อมูลระหว่างเดือนกันยายนถึง ธันวาคม พ.ศ.2537 ผลการศึกษาพบว่า อัตราความชุกของโรคไข้เลือดออกของเด็กอายุต่ำ กว่า 15 ปี ในชุมชนแออัดเขตห้วยขวางกรุงเทพมหานคร ในระยะ 10 เดือน (มกราคม-ตุลาคม 2537) คิดเป็น 30.3 ต่อ 1,000 ประชากร ซึ่งสูงกว่า รายงานการเกิดโรคไข้เลือดออก ของกองควบคุมโรค สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร จากการสำรวจ พบว่า ครอบครัวส่วนใหญ่ในสภาพแวดล้อมที่ไม่ ดี ภาชนะที่เป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงที่พบมากที่สุด คือตุ่มน้ำ ค่าดัชนีความชุกชนของลูกน้ำยุงลายได้จากการสำรวจภาชนะที่มีน้ำขังและมีลูกน้ำ พบว่า ค่าเฉลี่ย Bl, Hl และ Cl เท่ากับ 64.6, 34.1 และ 13.2 ตามลำดับ ซึ่งค่า Bl และ Hl มีค่าสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานขององค์การอนามัยโลก ที่ได้กำ หนดไว้ในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก การปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของเจ้าหน้าที่ กทม. โดยประเมินจากความคิดเห็นของประชาชนพบว่าประชาชนส่วนใหญ่มีความเห็น ว่า การปฏิบัติงานในด้านการพ่นยากำจัดยุงและการใส่ทรายอะเบทยังไม่สม่ำ เสมอ และไม่ครอบคลุม ประชาชนประมาณครึ่งหนึ่งยังมีความรู้เกี่ยวกับโรค ไข้เลือดออกอยู่ในระดับที่ไม่ดี ส่วนทัศนคติของประชาชนต่อการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก พบว่า ส่วนใหญ่อยู่ในระดับสูงและการปฏิบัติของประชาชน ในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ส่วนใหญ่อยู่ในระดับต่ำ เมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของตัวแปรที่ศึกษา พบว่า ความรู้ กับทัศนคติของประชาชน เกี่ยวกับการป้องกันและ ควบคุมโรคไข้เลือดออก และ ความรู้ กับการปฏิบัติของประชากรเกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือด ออก มีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<.05) และสภาพแวดล้อ มของชุมชนกับระดับของดัชนีความชุกชุมของลูกน้ำยุงลาย และการปฏิบัติของประชาชนในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ระดับของดัชนีความชุกชุมของลูกน้ำยุงลาย มีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<.05) การศึกษาครั้งนี้เป็นการยืนยันว่า โรคไข้เลือดออกยังคงมีการระบาดอยู่ในชุมชนแออัดซึ่งส่วนหนึ่งเนื่องมาจากการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ กทม. และการปฏิบัติตนเกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ของประชาชนในท้องถิ่น