การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการสอนวิชา ศิลปะกับชีวิตและเปรียบเทียบปัญหาการสอนวิชาศิลปะกับชีวิต ในหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนต้น พุทธศักราช 2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2533) ในโรงเรียนสังกัดกรมสามัญศึกษา เขตการศึกษา 1 ที่มีขนาดโรงเรียนแตกต่างกัน ตัวอย่างประชากรที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ครูผู้สอนวิชาศิลปะกับชีวิตสาขาทัศนศิลป์ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2537 จำนวน 106 คน จากโรงเรียนสังกัดกรมสามัญศึกษา เขตการศึกษา 1 จำนวน 102 โรง เครื่อง มือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น มีลักษณะเป็นแบบเลือกตอบ แบบมาตราส่วนประเมินค่า และแบบปลายเปิด วิเคราะห์ข้อมูลโดยการ หาค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิตส่วนเบี่ยงเบนมาตราฐาน และการวิเคราะห์ค่า ความแปรปรวนทางเดียว และการทดสอบค่า Fผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพของการสอนวิชาศิลปะกับชีวิตในด้านการนำหลักสูตรไปใช้วิธีการสอน สื่อการเรียนการสอน การวัดผลและประเมินผล และการสนับสนุนจากฝ่ายบริหาร ครูผู้สอนมีการปฏิบัติอยู่ในระดับปานกลางส่วนในด้านการนำหลักสูตรไปใช้และด้านการวัดผลและประเมินผล มีการปฏิบัติอยู่ในระดับค่อนข้างมาก 2. ปัญหาของการสอนวิชาศิลปะกับชีวิตในทุกด้านครูผู้สอนมีปัญหาอยู่ใน ระดับมีปัญหาบ้าง 3. การเปรียบเทียบความแตกต่างของปัญหาการสอนวิชาศิลปะกับชีวิต ระหว่างกลุ่มโรงเรียนที่มีขนาดแตกต่างกัน โดยส่วนรวมพบว่ามีปัญหาไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 แต่หากพิจารณาในรายด้านยังมีความแตกต่างกันในด้านวิธีการสอน และการวัดผลและประเมินผลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4. จากผลการวิจัยพบข้อเสนอแนะว่าสมควรแยกเนื้อหาทัศนศิลป์ดนตรี นาฎศิลป์ ในรายวิชาศิลปะกับชีวิตออกจากกัน โดยปรับปรุงเนื้อหาและ คาบเรียนให้เหมาะสม