การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการหลักสูตรศิลปศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ตั้งแต่ พ.ศ.2438 ถึง 2539 ในด้านจุดมุ่งหมายเนื้อหาสาระ กระบวนการเรียนการสอนและการประเมินผล โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงประวัติศาสตร์ ผลการวิจัยพบว่า 1. จุดมุ่งหมายของหลักสูตรมีพัฒนาการดังนี้ - พ.ศ.2438 - 2474 กำหนดจุดมุ่งหมายในระดับรายวิชาเน้นด้านทักษะพิสัยและจิตพิสัย - พ.ศ.2475 - 2520 กำหนดจุดมุ่งหมายในระดับหมวดวิชาและรายวิชาเน้นด้านพุทธิพิสัย จิตพิสัยและทักษะพิสัย - พ.ศ.2521 - 2535 กำหนดจุดมุ่งหมายในระดับกลุ่มวิชาและรายวิชา เน้นด้านพุทธิพิสัย จิตพิสัยและทักษะพิสัย 2. เนื้อหาสาระของหลักสูตร มีพัฒนาการดังนี้ - พ.ศ.2438 - 2474 จัดเป็นหลักสูตรแบบยกรายวิชา โดยจัด ลำดับความยากง่าย ของเนื้อหาตามระดับชั้นเรียน - พ.ศ.2475 - 2520 มีการจัดหลักสูตรสองรูปแบบ คือแบบสหสัมพันธ์ โดยจัดเนื้อหาให้มีความสัมพันธ์กัน และแบบหมวดวิชา โดยรวม เนื้อหาวิชาที่เกี่ยวข้องกันเป็นหมวดวิชา - พ.ศ.2521 - 2535 จัดเป็นหลักสูตรแกนกลางมีวิชาบังคับและวิชาเลือกเนื้อหาแต่ละวิชามีความสมบูรณ์ในตัวเอง 3. กระบวนการเรียนการสอน มีพัฒนาการดังนี้ - พ.ศ.2438 - 2474 การสอนครูเป็นศูนย์กลางในการจัดการเรียนการสอน โดยยึดเนื้อหาวิชาตามหลักสูตรเป็นหลัก - พ.ศ.2475 - 2520 การสอนครูเป็นศูนย์กลางในการจัดการเรียนการสอน โดยเน้นการใช้กิจกรรมทางศิลปะตามวัยของผู้เรียน - พ.ศ.2521 - 2535 การสอนใช้ครูเป็นศูนย์กลางและใช้นักเรียนเป็นศูนย์กลางโดยนักเรียนมีอิสระในการเลือก และทำกิจกรรม 4. การประเมินผล มีพัฒนาการดังนี้ - พ.ศ.2438 - 2474 การประเมินผลครอบคลุมด้านทักษะพิสัย และจิตพิสัย เน้นการวางเหมือนจริง - พ.ศ.2475 - 2520 การประเมินผลครอบคลุมด้านพุทธิพิสัย จิตพิสัย และทักษะพิสัย เน้นความแตกต่างระหว่างบุคคล - พ.ศ.2521 - 2535 การประเมินผลครอบคลุมด้านพุทธิพิสัย จิตพิสัย และทักษะพิสัย มีการกำหนดเกณฑ์การประเมินที่ชัดเจนเน้นพฤติกรรม และผลงาน