การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ดัชนีชี้บ่งความเป็นเอกมิติ ของแบบสอบถามที่ได้จากการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน โดยใช้เมตริกซ์ 4 ชนิด ประกอบด้วยTetrachoric correlation matrix 3 ชนิด คือ เมตริกซ์แบบเดิม เมตริกซ์ที่มีการปรับเรียบข้อมูล เมตริกซ์ที่มีการแก้ค่าการเดา และVariance Convariance Matrix ภายใต้การเปลี่ยนแปลงของจำนวนข้อสอบ จำนวนผู้สอบ และค่าความยากของข้อสอบ ตลอดจนเพื่อศึกษาถึงคุณภาพของดัชนีด้านความคงที่และด้านความไวในการตรวจสอบความเป็นเอกมิติของแบบสอบ คะแนนจากแบบสอบวิชาภาษาอังกฤษและวิชาคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ของวรนุช แหยมแสง (2537) ถูกนำมาวิเคราะห์เพื่อตอบปัญหาการวิจัย โดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ SPSS, LISREL, TESTFACT และBILOG ผลการวิจัยพบว่า 1. ในการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ ดัชนี ER และ ERR มี ความเหมาะสมเมื่อคำนวณได้จาก Variance-Covariance Matrix และในการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน ดัชนี AGFI, NINFI และ CN มีความคงที่เมื่อคำนวณได้จาก Variance-Convariance Matrix ดัชนี X('2) มีความเหมาะสมเมื่อคำนวณได้จาก Variance-CovarianceMatrix ดัชนี G('2) มีความเหมาะสมเมื่อคำนวณได้จาก Tetrachoric Correlation Matrix ที่มีการปรับเรียบข้อมูล ส่วนดัชนี RMR มีความคงที่เมื่อคำนวณได้จาก Tetrachoric Correlaiton Matrix แบบเดิม 2. ในด้านคุณภาพของดัชนี ดัชนีที่มีความคงที่และมีความไว ได้แก่NNFI ดัชนีที่ไม่มีความคงที่แต่มีความไว ได้แก่ คือดัชนี ERR ดัชนีที่มีความคงที่แต่ไม่มีความไว ได้แก่ ดัชนี AGFI และ R ส่วนดัชนีที่ไม่มีความคงที่และไม่มีความไว คือ ดัชนี G('2), X('2), RMA, และ CN นอกจากนี้การฝ่าฝืนข้อตกลงเบื้องต้นเกี่ยวกับความเป็นเอกมิติ แบบสอบตามทฤษฎีการตอบข้อสอบ(IRT)ด้วยการเจือปนในมิติอื่นเข้าไปในแบบสอบเดิม เมื่อวิเคราะห์ด้วยโปรแกรม BILOG พบว่ามีการเปลี่ยนแปลงค่าพารามิเตอร์ ทำให้ค่าอำนาจจำแนก (a) โดยเฉลี่ยสูงขึ้น ค่าความยาก (b) โดยเฉลี่ยลดลง ค่าการเดา (c) สูงขึ้น ค่าสารสนเทศของข้อสอบ (IIF) และค่าสารสนเทศของแบบสอบ (TIF) โดยเฉลี่ยลดลง