การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบคุณภาพของการเทียบ มาตราตามแนวตั้ง โดยใช้ทฤษฎีตอบสนองข้อสอบ สำหรับผู้มีความสามารถต่าง กัน 3 ระดับซึ่งได้แก่นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เป็นนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1, 2 และ 3 สังกัดองค์การมัธยมศึกษา กรมสามัญศึกษา จำนวน 6,429 คน ที่ได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นหลายขั้นตอน แบ่งเป็น กลุ่มตัวอย่างเทียบมาตราเพื่อนำผลสอบไปวิเคราะห์เทียบมาตราคะแนนระหว่างแบบสอบจำนวน 3,279 คน และกลุ่มตัวอย่างสอนทานผลเพื่อนำผลสอบไปตรวจสอบคุณภาพของการเทียบมาตรา จำนวน 3,105 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบคณิตศาสตร์ เรื่อง สมการและอสมการ สำหรับระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1, 2 และ 3 รวม 3 ฉบับ ฉบับละ 25 ข้อ โดยมีข้อสอบร่วมระหว่างระดับมัธยมศึกษา ม.1 และ ม.2 จำนวน 5 ข้อ ข้อสอบระหว่างม.2 และ ม.3 จำนวน 5 ข้อสรุปผลการวิจัยดังนี้ 1. ผลการวิเคราะห์ความคลาดเคลื่อนมาตรฐาน ของการเทียบมาตราตามแนวตั้ง สำหรับผู้มีความสามารถต่างกัน 3 ระดับ พบว่ามีค่าอยู่ระหว่าง 0.031-0.051 ซึ่งเป็นความคลาดเคลื่อนมาตรฐานที่ค่อนข้างต่ำ 2. ผลการวิเคราะห์ความเพียงพอของการเทียบมาตราตามแนวตั้งสำหรับผู้มีความสามารถต่างกัน 3 ระดับ พบว่ามีค่าอยู่ระหว่าง 0.031-0.051 ซึ่งเป็นความคลาดเคลื่อนมาตรฐานที่ค่อนข้างต่ำ 3. ผลการวิเคราะห์ความเพียงพอของการเทียบมาตราตามแนวตั้งสำหรับที่มีความสามารถต่างกัน 3 ระดับ ค่าดัชนีความแตกต่างของการเทียบมาตรา (C) อยู่ในระดับที่น่าพอใจ